Việt Nam lần đầu tiên trong lịch sử xuất hiện đại đô thị tầm cỡ quốc tế được vận hành bằng năng lượng tái tạo, chỉ sau 1 năm khởi công đã hiện rõ hình hài

Nếu nhìn lại cách đây vài năm, khái niệm một đô thị vận hành gần như hoàn toàn bằng năng lượng tái tạo vẫn còn khá xa vời tại Việt Nam. Nhưng tại cửa ngõ phía Nam TP. HCM, điều đó đang dần trở thành hiện thực khi một đại đô thị biển quy mô hàng nghìn hecta đã bước qua giai đoạn "trên giấy" để bước vào hình hài cụ thể.

Dự án khu đô thị du lịch lấn biển Vinhomes Green Paradise tại Cần Giờ, khởi công từ tháng 4/2025, được quy hoạch trên diện tích khoảng 2.870ha. Điểm khác biệt lớn nhất của dự án này không nằm ở quy mô, mà ở cách nó được định hình trở thành một đô thị phát triển theo tiêu chuẩn ESG, hướng tới vận hành bằng năng lượng sạch và mục tiêu phát thải ròng bằng 0.

Ngay từ giai đoạn thiết kế, bài toán năng lượng đã được đặt ở vị trí trung tâm. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào lưới điện truyền thống, nguồn điện chính của đô thị sẽ đến từ hệ thống điện gió ngoài khơi, kết hợp với các giải pháp lưu trữ năng lượng hiện đại.

Các tua-bin gió được bố trí cách bờ từ 3 đến 14km - khoảng cách đủ để tối ưu hiệu suất khai thác gió, đồng thời hạn chế ảnh hưởng tới cảnh quan và hệ sinh thái biển. Với tổng mức đầu tư hơn 26.500 tỷ đồng và công suất gần 600MW, hệ thống này được tính toán để đáp ứng phần lớn nhu cầu điện của toàn khu đô thị.

Không dừng lại ở đó, dự án còn tích hợp hệ thống pin lưu trữ năng lượng, cho phép duy trì nguồn điện ổn định liên tục, giảm đáng kể sự phụ thuộc vào lưới điện quốc gia. Mô hình "tự cung tự cấp năng lượng" - vốn chỉ xuất hiện ở một số đô thị tiên tiến trên thế giới hiện đang được thử nghiệm ngay tại Việt Nam.

Cách tiếp cận này kéo theo sự thay đổi toàn diện trong cách vận hành đô thị. Vinhomes Green Paradise được thiết kế theo mô hình "đô thị tái sinh", nơi các hệ thống nước, vật liệu và năng lượng được tuần hoàn, giảm thiểu tối đa chất thải và phát thải carbon.

Song song đó, các công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI) và Internet vạn vật (IoT) được tích hợp vào quản lý hạ tầng, giúp kiểm soát tiêu thụ năng lượng, điều tiết giao thông và vận hành tiện ích theo thời gian thực.

Một điểm đáng chú ý khác là hệ thống giao thông nội khu được "điện hóa" hoàn toàn. Từ xe buýt, taxi đến các phương tiện công vụ đều sử dụng năng lượng điện, thậm chí dự án còn tính đến việc vận hành cano điện phục vụ di chuyển ven biển - một hướng đi hiếm thấy tại các đô thị Việt Nam hiện nay.

Từ góc nhìn thực tế, điều đáng nói là dự án không chỉ dừng ở tầm nhìn. Sau đúng một năm kể từ ngày khởi công (19/4/2025), công trường đã cho thấy tốc độ triển khai đáng chú ý. Hệ thống đường nội khu cơ bản hoàn thiện, hạ tầng ngầm được triển khai đồng bộ, nhiều hạng mục nhà ở và công trình biểu tượng đã bước vào giai đoạn thi công móng, theo ghi nhận mới nhất trên TTXVN.

Cùng với đó, hệ tiện ích quy mô lớn cũng đang dần hiện diện, từ sân golf, bệnh viện tiêu chuẩn quốc tế, khu vui chơi giải trí đến hệ thống giáo dục. Lộ trình cho thấy nhiều hạng mục sẽ bắt đầu vận hành từ năm 2027 và hoàn thiện toàn diện trong giai đoạn 2028.

Đáng chú ý, dự án không phát triển đơn lẻ mà gắn chặt với chiến lược hạ tầng khu vực. Hàng loạt công trình kết nối như đường sắt tốc độ cao Bến Thành - Cần Giờ, cầu Cần Giờ hay tuyến vượt biển sang Vũng Tàu đang được lên kế hoạch triển khai, mở ra khả năng kết nối trực tiếp với trung tâm TP. HCM và các vùng kinh tế trọng điểm.

Ở quy mô lớn hơn, việc cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ dự kiến vận hành từ năm 2027 cũng đặt khu vực này vào bản đồ logistics toàn cầu - yếu tố có thể thay đổi hoàn toàn vị thế của khu đô thị trong tương lai.

Không chỉ là câu chuyện hạ tầng hay bất động sản, dự án còn đang mở ra một hướng tiếp cận mới cho phát triển đô thị tại Việt Nam. Khi yêu cầu về giảm phát thải, an ninh năng lượng và phát triển bền vững ngày càng trở nên cấp thiết, mô hình đô thị vận hành bằng năng lượng tái tạo quy mô lớn như tại Cần Giờ có thể trở thành một phép thử quan trọng.

Nếu đi đúng lộ trình, đây không chỉ là một đại đô thị mới, mà có thể là bước khởi đầu cho cách Việt Nam hình dung lại tương lai của các thành phố - nơi tăng trưởng kinh tế không còn đánh đổi bằng môi trường và phát triển đô thị gắn liền với trách nhiệm dài hạn.