Việc khởi công dự án cầu vượt vịnh Rạch Giá vào tháng 9 vừa qua đánh dấu bước đi quan trọng trong chiến lược mở rộng không gian phát triển hướng biển của tỉnh An Giang.
Với thời gian thi công hơn 1.080 ngày, công trình dự kiến hoàn thành vào năm 2028, trở thành mắt xích then chốt trên tuyến đường bộ ven biển kết nối khu vực An Biên với trung tâm Rạch Giá.
Theo thiết kế, cầu vượt biển dài khoảng 2,8km, quy mô 6 làn xe, kết cấu bê tông cốt thép và bê tông dự ứng lực, tích hợp đầy đủ các hạng mục hạ tầng kỹ thuật và không gian công cộng.

Phối cảnh hình ảnh cầu vượt vịnh Rạch Giá. Ảnh minh họa
Chủ đầu tư là Sở Xây dựng tỉnh An Giang. Công trình không chỉ mang ý nghĩa giao thông mà còn được kỳ vọng tạo dấu ấn kiến trúc mới cho vịnh Rạch Giá, với hình tượng "mái tóc huyền thoại" gợi nhớ nữ Anh hùng LLVTND Phan Thị Ràng.
Tuy nhiên, song hành với kỳ vọng phát triển là những chuyển động nhanh và khó kiểm soát của thị trường bất động sản ven tuyến dự án.
Tại các xã nằm trong phạm vi ảnh hưởng trực tiếp, đặc biệt là xã Tây Yên, đất nông nghiệp vốn ít được quan tâm nay trở thành tâm điểm của các giao dịch "đón đầu".
Thực tế ghi nhận cho thấy, giá đất ruộng tại một số khu vực tăng gấp nhiều lần chỉ trong thời gian ngắn kể từ khi thông tin về dự án được công bố.
Những thửa đất trước đây chủ yếu mua bán nội bộ, phục vụ sản xuất nông nghiệp, nay được săn tìm với kỳ vọng chuyển đổi mục đích hoặc hưởng lợi từ bồi thường, giải phóng mặt bằng.
Dòng tiền từ bên ngoài đổ về đã làm thay đổi nhanh chóng cán cân cung - cầu, đẩy giá đất vượt xa giá trị sử dụng thuần nông.
Lợi ích và rủi ro song hành
Ở góc độ tích cực, sự xuất hiện của hạ tầng quy mô lớn mở ra triển vọng gia tăng giá trị đất đai, cải thiện sinh kế cho một bộ phận người dân có đất trong vùng dự án.
Việc kết nối thuận lợi hơn giữa ven biển và trung tâm đô thị được kỳ vọng tạo tiền đề cho phát triển dịch vụ, du lịch và đô thị hóa trong dài hạn.
Tuy nhiên, mặt trái cũng bộc lộ rõ. Giá đất tăng "nóng" kéo theo nguy cơ đầu cơ, mua đi bán lại ngắn hạn, làm méo mó thị trường đất nông nghiệp. Không ít trường hợp phát sinh tranh chấp quyền sử dụng đất, mâu thuẫn giữa chủ cũ và chủ mới, thậm chí tranh chấp liên quan đến mồ mả trên đất canh tác.

Ở góc độ tích cực, sự xuất hiện của dự án hạ tầng quy mô lớn mở ra triển vọng gia tăng giá trị đất đai. Ảnh: Internet
Một số hộ dân tìm cách thay đổi hiện trạng đất, trồng thêm cây lâu năm hoặc dựng công trình tạm với kỳ vọng được nâng mức bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất.
Những hành vi này không chỉ tiềm ẩn rủi ro pháp lý cho người dân mà còn đặt ra thách thức lớn cho công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng của một dự án hạ tầng trọng điểm.
Trước những biến động phức tạp, chính quyền cơ sở xác định việc siết chặt quản lý đất nông nghiệp trong vùng dự án là nhiệm vụ then chốt.
Chia sẻ trên báo An Giang, ông Huỳnh Văn Dẫn - Chủ tịch UBND xã Tây Yên, địa phương kiên quyết rà soát toàn bộ hiện trạng sử dụng đất, đối chiếu hồ sơ tại thời điểm công bố dự án, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm nhằm trục lợi chính sách.
Song song đó, công tác tuyên truyền được đẩy mạnh đến từng hộ dân tại các ấp nằm trong vùng ảnh hưởng, yêu cầu giữ nguyên hiện trạng đất, không xây dựng, trồng cây hay thực hiện các giao dịch trái quy định.

Sau khi hoàn thành, cầu vượt vịnh Rạch Giá sẽ trở thành dấu mốc mới trong chiến lược phát triển hạ tầng ven biển vùng Tây Nam Bộ. Ảnh minh họa
Cách tiếp cận này nhằm bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân, đồng thời giữ tiến độ cho công trình hạ tầng có ý nghĩa chiến lược.
Cầu vượt vịnh Rạch Giá, khi hoàn thành, có thể trở thành một dấu mốc quan trọng trong chiến lược phát triển hạ tầng ven biển Tây Nam Bộ và mở ra dư địa tăng trưởng mới cho khu vực.
Tuy nhiên, những biến động đang diễn ra cho thấy, hạ tầng lớn không chỉ tạo ra cơ hội mà còn kéo theo áp lực quản trị, đặc biệt đối với thị trường đất nông nghiệp vốn nhạy cảm và dễ bị tác động bởi tâm lý đầu cơ.
Bài toán đặt ra cho An Giang không dừng lại ở việc xây dựng một cây cầu vượt biển, mà là làm thế nào để kiểm soát hiệu quả các hệ quả phát sinh, bảo đảm sự hài hòa giữa mục tiêu phát triển hạ tầng, quyền lợi chính đáng của người dân và sự ổn định lâu dài của thị trường đất đai.
Chỉ khi hạ tầng đi cùng kỷ cương quản lý và tầm nhìn bền vững, những công trình mang tính biểu tượng mới thực sự trở thành động lực phát triển, thay vì là nguồn cơn của những biến động khó lường.
Trong cấu trúc phát triển của vùng Tây Nam Bộ, tỉnh An Giang đang từng bước tái định vị vai trò từ một địa phương thuần nông, địa đầu biên giới trở thành điểm hội tụ đa không gian phát triển.
Theo chia sẻ của Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Tiến Hải, tỉnh An Giang đã xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên sự kết hợp hài hòa giữa "đồng bằng – rừng - biển" và "biên giới - nội địa", tạo lợi thế hiếm có trong liên kết vùng và mở rộng không gian kinh tế.
Trên nền tảng đó, địa phương xác định ba trụ cột chiến lược gồm kinh tế biển, du lịch và hạ tầng logistics, coi đây là động lực then chốt để bứt phá trong giai đoạn tới.
Các dự án hạ tầng có tính kết nối cao, đặc biệt là trục ven biển và các công trình giao thông liên vùng, được kỳ vọng sẽ kéo An Giang xích lại gần hơn với các cực phát triển của Đồng bằng sông Cửu Long, đồng thời mở cửa ra thị trường biển và chuỗi logistics khu vực.
Trong mục tiêu phát triển trung hạn, An Giang đặt kỳ vọng tăng trưởng GRDP năm 2026 trên 10,71%, GRDP bình quân đầu người vượt 90 triệu đồng, tổng vốn đầu tư toàn xã hội khoảng 113.500 tỷ đồng và nâng tỷ trọng kinh tế số lên 8% GRDP.
Để hiện thực hóa các chỉ tiêu này, tỉnh chủ trương lấy đầu tư công dẫn dắt đầu tư tư nhân, tập trung vào các dự án hạ tầng trọng điểm có sức lan tỏa, tạo động lực phát triển dài hạn cho toàn vùng Tây Nam Bộ.