Việt Nam sắp có thêm sân bay 5 sao gần 200.000 tỷ, quy mô lớn nhất miền Bắc

Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt lớn trong phát triển hạ tầng hàng không, khi Cảng hàng không quốc tế Gia Bình - Dự án có tổng mức đầu tư xấp xỉ 196.378 tỷ đồng chính thức được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư. Không chỉ là một sân bay mới, Gia Bình được định vị là cửa ngõ hàng không quốc tế thế hệ mới của miền Bắc, hướng tới chuẩn 5 sao, quy mô và tham vọng vượt xa các cảng hàng không hiện hữu trong khu vực.

Nghị quyết về chủ trương đầu tư dự án đã được Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn ký ban hành, xác lập đây là một trong những dự án hạ tầng chiến lược lớn nhất của Việt Nam trong nhiều thập kỷ tới.

Theo Nghị quyết của Quốc hội, Cảng hàng không quốc tế Gia Bình được đầu tư theo chuẩn mực quốc tế cao nhất, định hướng trở thành cảng hàng không thông minh, xanh, bền vững, thuộc thế hệ sân bay mới. Dự án đặt mục tiêu đạt tiêu chuẩn dịch vụ 5 sao, nằm trong nhóm 10 cảng hàng không 5 sao hàng đầu thế giới, theo các bộ tiêu chí đánh giá quốc tế.

Không dừng ở vai trò phục vụ vận tải hàng không thông thường, Gia Bình được quy hoạch để trở thành trung tâm trung chuyển hành khách và hàng hóa, đồng thời là cơ sở bảo dưỡng, sửa chữa, đại tu máy bay (MRO) quy mô lớn của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Đây là hướng đi cho thấy Việt Nam không chỉ muốn "theo kịp", mà đang tìm cách bước lên nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị hàng không toàn cầu.

Cảng hàng không quốc tế Gia Bình được quy hoạch đạt cấp 4F - cấp cao nhất theo tiêu chuẩn của Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế, cho phép khai thác các loại tàu bay lớn nhất hiện nay.

Về công suất, giai đoạn đến năm 2030, sân bay dự kiến đáp ứng 30 triệu hành khách mỗi năm và 1,6 triệu tấn hàng hóa. Tầm nhìn đến năm 2050, con số này tăng lên 50 triệu hành khách và 2,5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm - mức công suất đưa Gia Bình trở thành sân bay lớn nhất miền Bắc, vượt xa vai trò của một sân bay địa phương hay vệ tinh.

Dự án có quy mô sử dụng đất khoảng 1.884,93ha, trong đó hơn 922ha là đất trồng lúa hai vụ trở lên. Việc thu hồi đất được thực hiện một lần theo quy mô quy hoạch, chuyển đổi mục đích sử dụng đất theo đúng quy định pháp luật, với khoảng 7.100 hộ dân bị ảnh hưởng, điều này cho thấy mức độ tác động xã hội rất lớn, đòi hỏi tổ chức thực hiện bài bản và thận trọng.

Tổng mức đầu tư của dự án là khoảng 196.378 tỷ đồng, thuộc nhóm các dự án hạ tầng có vốn đầu tư lớn nhất từ trước đến nay tại Việt Nam. Theo Nghị quyết, vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư không được thấp hơn 15% tổng mức đầu tư, nhằm bảo đảm năng lực tài chính và giảm rủi ro cho ngân sách nhà nước.

Thời hạn hoạt động của dự án lên tới 70 năm, phản ánh rõ đây là một dự án mang tính chiến lược quốc gia dài hạn, không phải công trình nhiệm kỳ hay đầu tư ngắn hạn.

Tiến độ dự án được chia làm hai giai đoạn lớn. Giai đoạn 1 (2025 - 2030) tiếp tục được chia thành hai nhánh: Giai đoạn 1.1 từ 2025-2027, tập trung hoàn thành các hạng mục thiết yếu để phục vụ Hội nghị Cấp cao APEC năm 2027 và giai đoạn 1.2 từ 2026–2030, hoàn thiện toàn bộ các công trình còn lại, bảo đảm khai thác đồng bộ với công suất 30 triệu hành khách mỗi năm.

Giai đoạn 2 (2031-2050) sẽ tiếp tục mở rộng, hoàn thiện hạ tầng để đạt công suất tối đa theo quy hoạch. Cách chia tiến độ này cho thấy dự án không chỉ phục vụ nhu cầu dân sự lâu dài, mà còn gắn chặt với các sự kiện đối ngoại và vị thế quốc gia của Việt Nam trên trường quốc tế.

Một điểm then chốt trong quy hoạch Gia Bình là khả năng kết nối liên vùng. Sân bay sẽ được kết nối trực tiếp với Hà Nội thông qua hệ thống cao tốc, đường sắt quốc gia và đường sắt đô thị, hình thành trục giao thông đa phương thức. Đây là yếu tố quyết định để Gia Bình không trở thành "sân bay xa trung tâm", mà thực sự đóng vai trò cửa ngõ hàng không của miền Bắc.

Nhà ga hành khách được thiết kế theo chuẩn 5 sao, tối ưu hóa không gian và công năng, hướng tới trải nghiệm hành khách xuất sắc theo đánh giá của Hội đồng Sân bay Quốc tế (ACI).

Ở tầm nhìn rộng hơn, Cảng hàng không quốc tế Gia Bình không đơn thuần là một dự án giao thông. Khi hoàn thành, sân bay này sẽ kéo theo hệ sinh thái logistics, dịch vụ hàng không, công nghiệp phụ trợ, đô thị - thương mại - dịch vụ quy mô lớn, tái cấu trúc không gian phát triển của toàn vùng.

Việc Việt Nam đặt mục tiêu đưa Gia Bình vào top 10 sân bay 5 sao hàng đầu thế giới cho thấy tham vọng rõ ràng: Từ quốc gia "đi sau" trong hàng không, Việt Nam đang từng bước khẳng định vai trò điểm trung chuyển mới của khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Với quy mô gần 200.000 tỷ đồng, công suất hàng chục triệu hành khách và định vị quốc tế rõ nét, Gia Bình không chỉ là sân bay mới của miền Bắc, mà là một bước nhảy chiến lược của hạ tầng Việt Nam trong nhiều thập niên tới.