Aa

Lợi nhuận từ "nguồn thu khác" và bài toán sức khỏe tài chính của doanh nghiệp bất động sản

Thứ Bảy, 21/11/2026 - 06:24

Những khoản thu từ hoạt động tài chính, đầu tư và chuyển nhượng vốn đang giúp nhiều doanh nghiệp duy trì lợi nhuận. Tuy nhiên, theo giới chuyên môn, đây khó có thể là điểm tựa thay thế dòng tiền từ hoạt động kinh doanh cốt lõi trong dài hạn.

Doanh thu khác "cứu cánh" doanh nghiệp 

Thị trường bất động sản nhà ở ghi nhận một quý III kinh doanh khởi sắc với doanh thu và lợi nhuận tăng trưởng vượt trội so với cùng kỳ năm trước. Dù vậy, đằng sau bức tranh tăng trưởng tích cực là sự phân hóa đáng kể về hiệu quả kinh doanh, khi loạt doanh nghiệp quy mô lớn vẫn phải "nương tựa" vào các nguồn thu nhập ngoài hoạt động kinh doanh cốt lõi để duy trì lợi nhuận.

Theo thống kê của VietstockFinance, 79 doanh nghiệp bất động sản nhà ở niêm yết trên HOSE, HNX và UPCoM đạt tổng doanh thu thuần hơn 106.600 tỷ đồng trong quý III, tăng 134% so với cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận ròng đạt hơn 29.000 tỷ đồng, tăng tới 215%. Đáng chú ý, biên lợi nhuận gộp toàn ngành cũng cải thiện mạnh, từ 29% lên 55%. 

So với quý II, doanh thu toàn ngành tiếp tục tăng 35%, cho thấy hoạt động kinh doanh vẫn duy trì đà mở rộng, tuy nhiên, lợi nhuận lại ghi nhận giảm 14%. Lũy kế 9 tháng đầu năm, 79 doanh nghiệp ghi nhận gần 267.400 tỷ đồng doanh thu và gần 92.800 tỷ đồng lợi nhuận, lần lượt gấp 2,4 lần và 3,9 lần so với cùng kỳ năm trước.

Lợi nhuận từ "nguồn thu khác" và bài toán sức khỏe tài chính của doanh nghiệp bất động sản- Ảnh 1.

Nguồn: VietstockFinance

CTCP Tập đoàn Đầu tư Địa ốc No Va (Novaland, mã: NVL) là trường hợp đáng chú ý khi ghi nhận lợi nhuận hơn 1.100 tỷ đồng trong quý III, đảo chiều hoàn toàn so với khoản lỗ hơn 878 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, chất lượng lợi nhuận vẫn là vấn đề cần lưu ý khi phần đóng góp đáng kể đến từ các nguồn thu ngoài hoạt động kinh doanh bất động sản cốt lõi. 

Cụ thể, Novaland ghi nhận 718 tỷ đồng lãi từ cho vay và hợp tác đầu tư, gần 240 tỷ đồng lãi chênh lệch tỷ giá và 173 tỷ đồng thu nhập từ chiết khấu khoản vay. Lũy kế 9 tháng, lợi nhuận của doanh nghiệp đạt gần 3.000 tỷ đồng, với động lực cải thiện chủ yếu đến từ hoạt động chuyển nhượng bất động sản tại các dự án Victoria Village, Aqua City và Sunrise Riverside.

Lợi nhuận từ "nguồn thu khác" và bài toán sức khỏe tài chính của doanh nghiệp bất động sản- Ảnh 2.

Bức tranh kinh doanh quý III/2026 ghi nhận sự phân hóa đáng kể về hiệu quả kinh doanh, khi loạt doanh nghiệp quy mô lớn vẫn phải "nương tựa" vào các nguồn thu nhập ngoài hoạt động kinh doanh cốt lõi để duy trì lợi nhuận. (Ảnh minh hoạ: Trọng Hiếu)

Diễn biến tương tự cũng ghi nhận tại CTCP Phát triển Bất động sản Phát Đạt (mã: PDR). Trong quý III, doanh nghiệp vừa thoát lỗ với khoản lãi ròng vỏn vẹn hơn 10 tỷ đồng, giảm 88% so với cùng kỳ và là mức thấp nhất trong 14 quý. Đáng chú ý, kết quả này có sự đóng góp từ hoạt động chuyển nhượng một phần vốn tại công ty con, trong khi doanh thu hoạt động tài chính đạt gần 710 tỷ đồng, gấp 394 lần cùng kỳ, chủ yếu nhờ quá trình tái cơ cấu danh mục đầu tư.

Một trong những giao dịch đáng chú ý là việc Phát Đạt chuyển nhượng 49,95% cổ phần tại CTCP Bất động sản Đầu tư và Phát triển Cao ốc Hòa Phú cho Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Bất động sản Cao tầng Thuận An 2 vào cuối tháng 9. Thương vụ có tổng giá trị gần 1.881 tỷ đồng, trong đó doanh nghiệp đã nhận hơn 1.567 tỷ đồng ở đợt thanh toán đầu tiên. Sau giao dịch, tỷ lệ sở hữu của Phát Đạt tại Cao ốc Hòa Phú còn hơn 49,9%. Riêng thương vụ này mang về khoản lãi gần 663 tỷ đồng. Tuy nhiên, dù ghi nhận nguồn thu lớn từ hoạt động tái cơ cấu tài sản, lũy kế 9 tháng, PDR mới hoàn thành 27% kế hoạch lợi nhuận cả năm.

Một trường hợp khác là CTCP Đầu tư và Kinh doanh Nhà Khang Điền (mã: KDH). Trong quý III, doanh thu doanh nghiệp giảm tới 96%, xuống mức thấp nhất trong 12 năm do nguồn thu từ chuyển nhượng bất động sản suy yếu. Lợi nhuận đạt gần 176 tỷ đồng, giảm 26% so với cùng kỳ và cũng là mức thấp nhất trong 6 quý. Đáng chú ý, kết quả kinh doanh vẫn có điểm tựa từ các công ty liên doanh, liên kết, với khoản lợi nhuận đóng góp gần 133 tỷ đồng. Lũy kế 9 tháng, KDH đã hoàn thành 85% chỉ tiêu lợi nhuận năm.

Trong khi đó, CTCP Đầu tư và Phát triển Bất động sản An Gia (mã: AGG) ghi nhận doanh thu bán căn hộ xuống mức thấp nhất kể từ khi niêm yết. Bù lại, hoạt động tài chính mang về hơn 43 tỷ đồng, gấp hơn hai lần cùng kỳ, chủ yếu từ lãi tiền gửi và cho vay. Nhờ nguồn thu này, An Gia vẫn ghi nhận lãi ròng hơn 15 tỷ đồng trong quý III, dù giảm 86% so với cùng kỳ. Sau 9 tháng, doanh nghiệp đã vượt kế hoạch lợi nhuận cả năm.

Doanh nghiệp bất động sản trước yêu cầu tái lập nền tảng tăng trưởng thực chất

Việc nhiều doanh nghiệp bất động sản tìm kiếm nguồn lợi nhuận ngoài hoạt động kinh doanh cốt lõi diễn ra trong bối cảnh thị trường đang chịu sức ép đồng thời từ thanh khoản suy yếu và chi phí vốn gia tăng. 

Thực tế không khó để nhận thấy, sức cầu trên thị trường bất động sản đã có dấu hiệu chững lại trong những tháng gần đây. Theo Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS), khoảng 60.000 sản phẩm được đưa ra thị trường trong nửa đầu năm, nhưng tỷ lệ hấp thụ chỉ đạt khoảng 58%, tương ứng khoảng 35.000 giao dịch. Kết quả thăm dò của OneHousing cũng cho thấy, tỷ lệ hấp thụ tại các dự án sơ cấp chỉ dao động trong khoảng 50 - 60%, thấp hơn đáng kể so với mức trên 80% cùng kỳ năm trước.

Trong bối cảnh sức cầu chưa phục hồi rõ nét, việc đưa sản phẩm ra thị trường không đồng nghĩa với khả năng bán hàng thành công. Theo giới chuyên gia, nếu không đạt được tỷ lệ hấp thụ như kỳ vọng, doanh nghiệp không chỉ gặp khó trong việc thu hồi vốn mà còn phải đối mặt với những hệ lụy về dòng tiền và kế hoạch tài chính. Trước rủi ro mở bán khi thị trường chưa thuận lợi, một số doanh nghiệp đã tính toán lại kế hoạch kinh doanh, lùi thời điểm mở bán để chờ sức cầu cải thiện. Ở chiều ngược lại, việc chậm đưa sản phẩm ra thị trường cũng đồng nghĩa với nguồn thu từ hoạt động kinh doanh bất động sản chưa thể ghi nhận như dự kiến, trong khi các nhu cầu tài chính và nghĩa vụ chi trả vẫn tiếp tục phát sinh. 

Trong bối cảnh đó, doanh thu tài chính, thu nhập khác hay lợi nhuận từ chuyển nhượng vốn trở thành nguồn bổ trợ quan trọng, giúp một số doanh nghiệp duy trì kết quả kinh doanh, thậm chí tránh được một quý thua lỗ khi hoạt động kinh doanh cốt lõi gặp khó. 

Tuy nhiên, theo nhận định của các chuyên gia, việc tìm kiếm lợi nhuận từ các hoạt động ngoài lĩnh vực kinh doanh cốt lõi chỉ có thể giúp doanh nghiệp cải thiện kết quả tài chính trong ngắn hạn, chứ khó trở thành điểm tựa tăng trưởng bền vững. Bởi lẽ, những khoản thu từ hoạt động tài chính, đầu tư hay chuyển nhượng vốn thường phụ thuộc vào thời điểm phát sinh, khả năng thực hiện thương vụ và điều kiện thị trường. Có thể tạo ra lợi nhuận đột biến trong kỳ kế toán, song không bảo đảm khả năng duy trì dòng tiền thường xuyên để đáp ứng các nhu cầu tài chính trong những kỳ tiếp theo.

Phân tích sâu hơn về vấn đề này, PGS. TS. Đinh Trọng Thịnh, chuyên gia kinh tế cho rằng, nếu doanh nghiệp tiếp tục duy trì hoạt động dựa vào các nguồn thu ngoài ngành, những khó khăn về tài chính có thể không được giải quyết tận gốc mà còn tiềm ẩn thêm nhiều rủi ro. Trong đó, đáng lo ngại là khả năng cân đối dòng tiền để thanh toán các khoản nợ đến hạn, đặc biệt khi nghĩa vụ trả nợ vẫn phát sinh đều đặn trong khi nguồn thu từ bán hàng chưa được khơi thông. Không chỉ vậy, khi nguồn lực tài chính bị phân tán hoặc phụ thuộc vào những khoản thu thiếu ổn định, doanh nghiệp cũng có thể gặp khó khăn trong việc bảo đảm vốn cho tiến độ thi công, hoàn thiện và nâng cao chất lượng các dự án đang triển khai.

Ở góc độ dài hạn, theo PGS. TS. Đinh Trọng Thịnh, điều đáng quan tâm hơn là khoảng cách giữa lợi nhuận ghi nhận trên báo cáo tài chính và hiệu quả thực chất của hoạt động kinh doanh. Một doanh nghiệp có thể duy trì lợi nhuận nhờ các thương vụ đầu tư, chuyển nhượng vốn hoặc những khoản thu bất thường, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc sản phẩm bất động sản đã được thị trường đón nhận, hàng tồn kho được giải phóng hay dòng tiền kinh doanh đã được cải thiện. Nếu tình trạng này kéo dài, doanh nghiệp sẽ ngày càng phụ thuộc vào những nguồn thu khó dự báo, trong khi năng lực tạo doanh thu từ hoạt động cốt lõi chưa được phục hồi.

"Các hoạt động tài chính, đầu tư hoặc chuyển nhượng cổ phần không ổn định và không thể thay thế được nguồn thu từ lĩnh vực chính trong dài hạn. Nhiều doanh nghiệp bất động sản khó đạt kế hoạch lợi nhuận", PGS.TS. Đinh Trọng Thịnh đánh giá.

Từ thực tế trên, PGS.TS. Đinh Trọng Thịnh cho rằng, các doanh nghiệp bất động sản cần thận trọng trong việc lựa chọn và sử dụng những nguồn thu ngoài hoạt động kinh doanh cốt lõi. Đây có thể là giải pháp bổ trợ trong những giai đoạn thị trường khó khăn, song không nên được xem là phương thức thay thế cho việc khôi phục năng lực kinh doanh thực chất. Điều quan trọng là doanh nghiệp phải kiểm soát chặt chẽ dòng tiền, chủ động cơ cấu lại danh mục đầu tư, cân đối các nghĩa vụ nợ và ưu tiên nguồn lực cho những dự án có khả năng hoàn thiện, đưa sản phẩm ra thị trường và tạo dòng tiền. Đặc biệt, cần tránh tâm lý chạy theo lợi nhuận ngắn hạn thông qua các thương vụ đầu tư, chuyển nhượng vốn mà xem nhẹ hiệu quả sử dụng vốn và sức khỏe tài chính dài hạn.

Về bản chất, khả năng chống chịu của doanh nghiệp bất động sản không nằm ở việc có thể tạo ra bao nhiêu khoản lợi nhuận đột biến trong một kỳ báo cáo, mà ở năng lực duy trì dòng tiền từ hoạt động kinh doanh, bảo đảm tiến độ dự án và đáp ứng các nghĩa vụ tài chính trong dài hạn. Khi thị trường còn nhiều biến động, việc củng cố những nền tảng này càng trở nên cần thiết để doanh nghiệp không chỉ vượt qua áp lực trước mắt mà còn duy trì được khả năng phát triển khi thị trường phục hồi./.


Ý kiến của bạn
Bình luận
Xem thêm bình luận

Đọc thêm

Thương hiệu dẫn đầu

Lên đầu trang
Top