Khi Cảng hàng không quốc tế Long Thành từng bước hình thành, bài toán không còn dừng ở việc xây dựng một sân bay quy mô lớn, mà là phát triển hệ thống giao thông đủ mạnh để kết nối sân bay với các trung tâm kinh tế, công nghiệp và du lịch trong khu vực.
Mới đây, UBND TP. HCM đã trình HĐND Thành phố xem xét chủ trương đầu tư tuyến cao tốc đô thị kết nối khu vực Hồ Tràm với Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Nếu được thông qua, công trình sẽ bổ sung thêm một trục giao thông chiến lược cho vùng Đông Nam Bộ, đồng thời mở rộng khả năng kết nối giữa sân bay, cảng biển, khu công nghiệp và các đô thị ven biển.
Dự án được đề xuất đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao (BT), với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 46.918,55 tỷ đồng.
Trục đường chiến lược
Khác với các tuyến cao tốc chủ yếu phục vụ lưu thông liên tỉnh, dự án lần này được định hướng như một hành lang kết nối tổng hợp.
Theo đề xuất, điểm đầu của tuyến nằm tại nút giao giữa đường Vành đai 4 TP. HCM và tỉnh lộ 991 thuộc phường Tân Thành. Từ đây, tuyến kéo dài khoảng 42,07km trước khi kết nối với tuyến đường ven biển ĐT.994 trên địa bàn xã Xuyên Mộc.

Công trường dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Ảnh: Báo Dân trí
Với hướng tuyến này, tuyến cao tốc sẽ tạo thêm một trục giao thông trực tiếp giữa Cảng hàng không quốc tế Long Thành với các khu vực Châu Đức, Phú Mỹ và Xuyên Mộc - nơi tập trung nhiều khu công nghiệp, cảng biển, đô thị mới và các trung tâm du lịch ven biển.
Theo UBND TP. HCM, việc hình thành tuyến đường sẽ góp phần hoàn thiện mạng lưới hạ tầng chiến lược của vùng Đông Nam Bộ, đồng thời nâng cao khả năng kết nối giữa hệ thống giao thông quốc gia với các đầu mối kinh tế quan trọng.
Theo hồ sơ trình HĐND, toàn tuyến được quy hoạch theo tiêu chuẩn cao tốc đô thị.
Phần đường chính gồm 6 làn xe, vận tốc thiết kế 100km/h. Tại những khu vực có dân cư hoặc định hướng phát triển đô thị, dự án bố trí thêm hệ thống đường song hành với tốc độ thiết kế 60km/h nhằm bảo đảm khả năng tiếp cận và tổ chức giao thông địa phương.
Riêng đoạn đi qua khu vực rừng Bình Châu - Phước Bửu vẫn giữ quy mô 6 làn xe, với mặt cầu rộng khoảng 32m.
Để triển khai công trình, tổng diện tích đất dự kiến sử dụng khoảng 416,45ha. Trong đó, khoảng 32,2ha diện tích rừng được đề xuất chuyển mục đích sử dụng theo quy định để phục vụ xây dựng dự án.
Phương án đầu tư gần 47.000 tỷ đồng
Theo đề xuất của UBND TP. HCM, dự án được thực hiện theo mô hình PPP với hợp đồng BT.
Tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 46.918,55 tỷ đồng, bao gồm cả chi phí lãi vay trong thời gian xây dựng. Tổng giá trị Nhà nước dự kiến thanh toán tương ứng khoảng 48.594,02 tỷ đồng.
Trong cơ cấu nguồn vốn, nhà đầu tư sẽ huy động khoảng 45.329,41 tỷ đồng, gồm 6.799,41 tỷ đồng vốn chủ sở hữu và khoảng 38.530 tỷ đồng vốn vay cùng các nguồn vốn hợp pháp khác. Chi phí lãi vay trong thời gian thi công dự kiến khoảng 1.589,14 tỷ đồng.

Phối cảnh tuyến cao tốc đô thị kết nối khu vực Hồ Tràm với Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Ảnh minh họa
Phương án thanh toán được đề xuất kết hợp giữa quỹ đất và ngân sách nhà nước. Trong đó, giá trị quỹ đất thanh toán khoảng 38.103 tỷ đồng, còn ngân sách dự kiến thanh toán khoảng 8.815,55 tỷ đồng.
Dự án được chia thành hai hợp phần. Hợp phần đầu tư nút giao giữa Vành đai 4 và ĐT.991 dài khoảng 2,27km; hợp phần còn lại xây dựng đoạn tuyến dài khoảng 39,8km cùng hệ thống điều hành giao thông trên toàn tuyến.
Theo kế hoạch, dự án dự kiến triển khai trong giai đoạn 2026-2029. Hợp đồng BT có thời hạn 8 năm, bao gồm thời gian xây dựng, thanh toán phần vốn ngân sách và quyết toán dự án.
Ở góc độ phát triển vùng, giá trị lớn nhất của dự án không chỉ nằm ở chiều dài tuyến đường hay quy mô vốn đầu tư.
Một sân bay quốc tế chỉ có thể phát huy tối đa công suất khi được kết nối thuận lợi với các trung tâm dân cư, khu công nghiệp, cảng biển và điểm đến du lịch. Chính vì vậy, cùng với các tuyến cao tốc, Vành đai 3, Vành đai 4 và hệ thống đường sắt đang được quy hoạch, tuyến cao tốc mới được kỳ vọng sẽ bổ sung thêm một mắt xích quan trọng trong mạng lưới giao thông quanh Cảng hàng không quốc tế Long Thành.
Theo UBND TP. HCM, khi hoàn thành, dự án sẽ góp phần nâng cao hiệu quả khai thác quỹ đất, tạo điều kiện thu hút đầu tư vào các khu vực Châu Đức, Phú Mỹ, Xuyên Mộc và đô thị Hồ Tràm, đồng thời thúc đẩy phát triển dịch vụ, du lịch và mở rộng không gian đô thị của toàn vùng Đông Nam Bộ.