Trong lộ trình phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2030, Việt Nam dự kiến sẽ giảm hơn 1 triệu ha đất nông nghiệp. Đây là một trong những nội dung đáng chú ý trong quy hoạch sử dụng đất quốc gia, phản ánh xu hướng chuyển dịch cơ cấu đất đai để phục vụ quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa.
Theo định hướng này, diện tích đất nông nghiệp sẽ được điều chỉnh giảm để nhường chỗ cho các mục đích sử dụng có giá trị kinh tế cao hơn như đất công nghiệp, đất đô thị, hạ tầng giao thông và các công trình dịch vụ. Việc điều chỉnh không chỉ diễn ra ở các đô thị lớn mà còn lan rộng tới nhiều địa phương đang trong quá trình phát triển nhanh.
Thực tế cho thấy, nhu cầu đất dành cho khu công nghiệp, khu đô thị và hạ tầng ngày càng gia tăng, đặc biệt tại các vùng kinh tế trọng điểm. Điều này tạo ra áp lực lớn đối với quỹ đất nông nghiệp - vốn chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu sử dụng đất hiện nay.

Việt Nam dự kiến giảm hơn 1 triệu ha đất nông nghiệp đến năm 2030. Ảnh: Internet
Việc giảm diện tích đất nông nghiệp được xem là bước đi tất yếu nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển. Tuy nhiên, quá trình này cũng đặt ra không ít thách thức, nhất là trong việc đảm bảo an ninh lương thực, ổn định sinh kế cho người dân và sử dụng đất hiệu quả, bền vững.
Các chuyên gia cho rằng, việc thu hẹp đất nông nghiệp cần đi kèm với chiến lược nâng cao năng suất và giá trị sản xuất. Thay vì mở rộng diện tích, ngành nông nghiệp sẽ phải chuyển sang mô hình sản xuất hiệu quả hơn, ứng dụng công nghệ cao, gia tăng giá trị trên mỗi đơn vị đất.
Bên cạnh đó, công tác quy hoạch cần được thực hiện chặt chẽ, minh bạch để tránh tình trạng chuyển đổi đất tràn lan, gây lãng phí tài nguyên hoặc phá vỡ cân bằng sinh thái.
Việc giảm hơn 1 triệu ha đất nông nghiệp trong vòng 5 năm tới không chỉ là câu chuyện về quy hoạch, mà còn là bài toán quản lý tổng thể. Từ lựa chọn quỹ đất chuyển đổi, hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng, đến kiểm soát mục đích sử dụng đất sau chuyển đổi - tất cả đều đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa các cấp, ngành.
Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu phát triển nhanh nhưng bền vững, việc sử dụng hiệu quả từng mét vuông đất sẽ trở thành yếu tố then chốt, quyết định chất lượng tăng trưởng trong những năm tới.