Từ bây giờ, đáp ứng điều kiện này người dân mới được có thể cho, tặng đất

Quyền tặng cho đất được pháp luật bảo đảm

Luật Đất đai 2024 dành một chương quan trọng quy định về quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất, trong đó quyền tặng cho quyền sử dụng đất được xác định là một trong những quyền định đoạt cơ bản của người sử dụng đất.

Theo Điều 27 Luật Đất đai 2024, người sử dụng đất có quyền thực hiện các giao dịch đối với quyền sử dụng đất như: Chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho; đồng thời có quyền thế chấp hoặc góp vốn bằng quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật.

Việc quy định quyền tặng cho ngang hàng với các giao dịch dân sự khác cho thấy pháp luật tiếp tục khẳng định quyền sử dụng đất là một loại tài sản có giá trị kinh tế, cho phép người sử dụng đất được tự do định đoạt trong phạm vi pháp luật cho phép.

Tuy nhiên, quyền này không phải lúc nào cũng được thực hiện tự do mà phải tuân thủ các điều kiện và trình tự thủ tục nhất định.

Trường hợp đất thuộc nhiều người, việc tặng cho phải theo cơ chế riêng

Luật Đất đai 2024 cũng quy định cụ thể về việc thực hiện quyền đối với đất có nhiều người cùng sử dụng.

Nếu nhóm người sử dụng đất gồm các thành viên hộ gia đình hoặc cá nhân, quyền và nghĩa vụ của họ được xác định tương tự như đối với cá nhân theo quy định của luật.

Trong trường hợp nhóm sử dụng đất có tổ chức kinh tế tham gia, việc thực hiện quyền và nghĩa vụ sẽ được xác định theo tư cách pháp lý của tổ chức đó.

Pháp luật cũng phân biệt hai tình huống về quyền sử dụng đất trong nhóm:

- Nếu quyền sử dụng đất có thể phân chia theo phần, người có nhu cầu thực hiện quyền đối với phần đất của mình phải làm thủ tục tách thửa hoặc đăng ký biến động, đồng thời được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất riêng trước khi thực hiện giao dịch.

- Nếu quyền sử dụng đất không thể phân chia, các thành viên phải cùng thống nhất thực hiện giao dịch hoặc ủy quyền cho một người đại diện thay mặt nhóm tiến hành các thủ tục.

Quy định này nhằm hạn chế tranh chấp, đặc biệt trong các trường hợp đất có nguồn gốc hộ gia đình.

Muốn tặng cho đất bắt buộc phải công chứng hoặc chứng thực

Một điều kiện pháp lý quan trọng khác khi thực hiện giao dịch tặng cho đất là hợp đồng phải được công chứng hoặc chứng thực.

Theo quy định của Luật Đất đai 2024, các hợp đồng liên quan đến quyền sử dụng đất như chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất hoặc bằng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất đều phải được công chứng hoặc chứng thực, trừ một số trường hợp đặc biệt được pháp luật quy định riêng.

Việc công chứng hoặc chứng thực không chỉ bảo đảm tính hợp pháp của giao dịch mà còn là căn cứ để cơ quan đăng ký đất đai thực hiện thủ tục đăng ký biến động, qua đó hoàn tất việc chuyển quyền sử dụng đất theo quy định.

Đối với các văn bản về thừa kế quyền sử dụng đất, việc công chứng hoặc chứng thực được thực hiện theo quy định của pháp luật dân sự.

Trường hợp không cho phép nhận tặng cho đất

Bên cạnh việc bảo đảm quyền của người sử dụng đất, Luật Đất đai 2024 cũng quy định rõ những trường hợp không được nhận chuyển nhượng hoặc nhận tặng cho quyền sử dụng đất.

Theo khoản 8 Điều 45 Luật Đất đai 2024, tổ chức kinh tế không được nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất rừng phòng hộ hoặc đất rừng đặc dụng của cá nhân, trừ trường hợp việc chuyển mục đích sử dụng đất đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt trong quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.

Đối với cá nhân, nếu không sinh sống trong khu vực có rừng phòng hộ hoặc rừng đặc dụng, thì không được nhận chuyển nhượng hoặc nhận tặng cho đất ở và các loại đất khác trong khu vực này.

Quy định này nhằm kiểm soát việc gia tăng dân cư tự phát tại các khu vực nhạy cảm về môi trường, đồng thời bảo đảm việc bảo vệ hệ sinh thái rừng.

Ngoài ra, pháp luật cũng giới hạn quyền nhận chuyển nhượng hoặc nhận tặng cho đất đối với một số chủ thể đặc thù, bao gồm các tổ chức, cá nhân, cộng đồng dân cư, tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc, người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài và tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài trong một số trường hợp cụ thể theo quy định của pháp luật.

Các quy định mới của Luật Đất đai 2024 được đánh giá đã cụ thể hóa rõ hơn quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất trong các giao dịch dân sự, trong đó có việc tặng cho quyền sử dụng đất.

Việc xác định rõ điều kiện, trình tự thủ tục và các trường hợp bị hạn chế không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên tham gia giao dịch, mà còn góp phần giảm tranh chấp đất đai, tăng tính minh bạch của thị trường bất động sản và nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước về đất đai.