Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành văn bản hợp nhất các quy định liên quan đến điều tra cơ bản đất đai, đăng ký đất đai, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất và hệ thống thông tin đất đai.
Văn bản này được hợp nhất từ các Nghị định số 101/2024, 151/2025, 226/2025 và 49/2026 của Chính phủ.
Một trong những nội dung đáng chú ý là quy định cụ thể các trường hợp đăng ký biến động đất đai bắt buộc phải cấp mới Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thay vì chỉ cập nhật thông tin trên sổ đỏ đã cấp trước đó.

Sẽ có nhiều trường hợp buộc phải cấp mới sổ đỏ, người dân cần lưu ý. Ảnh minh hoạ
Theo quy định mới, có 6 trường hợp phải thực hiện cấp mới hoặc cấp lại sổ đỏ khi phát sinh biến động.
Trường hợp đầu tiên là khi người sử dụng đất thực hiện tách thửa hoặc hợp thửa đất. Đây là nhóm hồ sơ phổ biến trong thực tế do liên quan trực tiếp đến thay đổi hiện trạng, diện tích và thông tin pháp lý của thửa đất.
Trường hợp thứ hai áp dụng với người thuê hoặc thuê lại quyền sử dụng đất từ nhà đầu tư được Nhà nước giao đất hoặc cho thuê đất để đầu tư hạ tầng kinh doanh.
Nhóm thứ ba liên quan đến các dự án đầu tư có sử dụng đất khi điều chỉnh quy hoạch xây dựng chi tiết theo quy định pháp luật về xây dựng.
Ngoài ra, trường hợp chủ đầu tư đã được cấp giấy chứng nhận cho toàn bộ diện tích dự án nhưng có nhu cầu cấp riêng sổ đỏ cho từng thửa đất theo quy hoạch chi tiết được duyệt cũng thuộc diện phải cấp mới.
Một trường hợp khác là khi người sử dụng đất đăng ký bổ sung quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất trên thửa đất đã có sổ đỏ trước đó.
Theo quy định, việc bổ sung thông tin về nhà ở, công trình xây dựng hoặc tài sản khác gắn liền với đất sẽ kéo theo thủ tục cấp mới giấy chứng nhận.
Trường hợp thứ năm là khi toàn bộ thông tin thửa đất thay đổi do đo đạc lại bản đồ địa chính hoặc điều chỉnh lại diện tích đất ở theo quy định của Luật Đất đai.
Đây là nhóm trường hợp thường phát sinh trong quá trình cập nhật cơ sở dữ liệu đất đai hoặc rà soát lại hiện trạng sử dụng đất tại địa phương.
Trường hợp cuối cùng là các hồ sơ đăng ký biến động mà sổ đỏ cũ không còn chỗ trống để xác nhận thay đổi hoặc người sử dụng đất có nhu cầu được cấp mới giấy chứng nhận.
Ngoài quy định về cấp mới sổ đỏ, văn bản hợp nhất cũng tiếp tục khẳng định giá trị pháp lý của sổ đỏ điện tử.
Theo đó, Giấy chứng nhận điện tử được xác thực trên hệ thống thông tin quốc gia về đất đai có giá trị pháp lý tương đương sổ đỏ bản giấy.
Việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai và mở rộng sử dụng sổ đỏ điện tử được xem là bước đi quan trọng trong lộ trình số hóa quản lý đất đai, giảm thủ tục hành chính và tăng tính minh bạch trong quản lý hồ sơ nhà đất.