Một công trình hạ tầng mang tính biểu tượng đang dần thành hình ở điểm cuối cùng của dải đất hình chữ S. Cầu vượt biển ra đảo Hòn Khoai - với tổng chiều dài 18km - không chỉ hướng tới kỷ lục trong nước mà còn lọt nhóm ba cầu vượt biển dài nhất Đông Nam Á khi hoàn thành.
Khởi công vào tháng 8 vừa qua, dự án là một trong những cấu phần trọng điểm của tổ hợp hạ tầng tại cực Nam Tổ quốc, gồm cao tốc Cà Mau - Đất Mũi, Cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai và cầu vượt biển nối đảo với đất liền.
Công trình 18km giữa biển Tây Nam
Cầu Hòn Khoai được thiết kế theo tiêu chuẩn cầu vượt biển hiện đại, có tổng chiều dài 18km. Trong đó, cầu chính dài 17,3km và cầu nhánh lên đảo dài 0,87km. Quy mô mặt cắt bốn làn xe, tốc độ thiết kế 80km/h.
Tổng mức đầu tư của dự án là 25.700 tỷ đồng. Về giải pháp kỹ thuật, phần móng chủ yếu sử dụng cọc khoan nhồi; riêng khu vực nước sâu áp dụng cọc ống thép nhằm bảo đảm ổn định kết cấu trong điều kiện thi công phức tạp ngoài khơi.

Vị trí triển khai cầu vượt biển Hòn Khoai. Đồ họa: Báo VnExpress
Nhịp thông thuyền được thiết kế dạng vòm thép với khẩu độ 150m - thông số tương đương các cầu vượt biển hiện đại trong khu vực. Dự án do Binh đoàn 12 thi công, đặt mục tiêu hoàn thành vào cuối năm 2028.
Khi hoàn tất, cầu Hòn Khoai sẽ trở thành cầu vượt biển dài nhất Việt Nam, vượt xa cầu Tân Vũ - Lạch Huyện (5,44km) và cầu Thị Nại (gần 2,5km), đồng thời xếp thứ ba Đông Nam Á về chiều dài.
Trục hạ tầng "3 trong 1" ở cực Nam
Cầu Hòn Khoai không phải một dự án đơn lẻ. Công trình được triển khai đồng bộ cùng tuyến cao tốc Cà Mau - Đất Mũi dài hơn 80km và Cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai - dự án cũng khởi công giữa tháng 8 và hướng tới mốc hoàn thành cuối năm 2028.
Khi đi vào vận hành, tổ hợp cao tốc - cầu vượt biển - cảng nước sâu sẽ nối thông trục Bắc - Nam đến cực Nam Tổ quốc, lần đầu tiên tạo ra một hành lang giao thông liên hoàn từ đất liền ra đảo Hòn Khoai.

Cầu vượt biển Hòn Khoai sau khi hoàn thành sẽ là cầu vượt biển dài nhất cả nước, đứng TOP 3 Đông Nam Á. Ảnh minh họa
Theo Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Phạm Thành Ngại, cụm đảo Hòn Khoai có diện tích khoảng 4km2, cách đất liền gần 28km, nằm trên tuyến hàng hải quốc tế và giữ vị trí tiền tiêu phía Tây Nam. Việc hình thành trục giao thông mới không chỉ mở rộng không gian phát triển kinh tế biển, logistics, du lịch mà còn củng cố thế trận quốc phòng - an ninh trên vùng biển chiến lược.
Đến nay, công tác giải phóng mặt bằng của các dự án cơ bản hoàn tất, với hơn 1.600 hộ dân đã bàn giao trên 700ha đất. Các nhà thầu huy động hơn 2.000 cán bộ, kỹ sư, công nhân cùng gần 1.000 thiết bị, máy móc thi công trên cả biển và đất liền.
Vốn giải ngân đạt hơn 14.000 tỷ đồng và dự kiến chạm mốc 15.000 tỷ đồng vào cuối năm nay. Tiến độ thi công được đẩy nhanh trong điều kiện địa hình, địa chất phức tạp và môi trường biển nhiều thách thức.

Công trình sẽ là biểu tượng mới của vùng biển phía Tây Nam Tổ quốc. Ảnh minh họa
Trực tiếp kiểm tra hiện trường, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính yêu cầu chủ đầu tư và nhà thầu huy động tối đa nhân lực, thiết bị, áp dụng công nghệ tiên tiến, tổ chức thi công đồng loạt các hạng mục; bảo đảm chất lượng, kỹ thuật và an toàn lao động. Dự án không được chia nhỏ, không để xảy ra lãng phí, tiêu cực, tham nhũng.
Thủ tướng cũng yêu cầu Bộ Quốc phòng huy động tối đa lực lượng, phương tiện, máy móc; các nhà thầu tổ chức thi công "3 ca, 4 kíp", làm xuyên ngày đêm và cả ngày nghỉ để bảo đảm, thậm chí vượt tiến độ, song phải đặt an toàn lên hàng đầu.
Nếu hoàn thành đúng kế hoạch vào cuối năm 2028, cầu Hòn Khoai sẽ không chỉ xác lập một kỷ lục về chiều dài.
Quan trọng hơn, công trình này đánh dấu bước mở rộng không gian phát triển ra biển của Việt Nam ở cực Nam, tạo nền tảng cho cảng nước sâu công suất lớn và chuỗi logistics mới của Đồng bằng sông Cửu Long.
Từ một hòn đảo tiền tiêu, Hòn Khoai đang được định vị lại trong cấu trúc hạ tầng quốc gia - nơi giao thoa giữa kinh tế biển và chủ quyền. Và cây cầu dài 18km bắc qua biển Tây Nam chính là nhịp nối hữu hình cho tham vọng đó.