Thích
Trước áp lực kết nối ngày càng rõ rệt quanh Cảng hàng không quốc tế Long Thành, UBND tỉnh Đồng Nai vừa kiến nghị Thủ tướng cho phép triển khai dự án kéo dài tuyến Metro Bến Thành - Suối Tiên theo cơ chế công trình khẩn cấp, VTV.vn thông tin.
Theo đánh giá của địa phương, khi sân bay Long Thành đi vào khai thác giai đoạn đầu, lưu lượng hành khách di chuyển giữa TP. HCM và Đồng Nai sẽ tăng nhanh trong thời gian ngắn. Trong khi đó, hệ thống giao thông hiện hữu gần như phụ thuộc hoàn toàn vào đường bộ - vốn đã chịu áp lực lớn trong nhiều năm qua. Nếu không có phương án bổ sung năng lực vận tải, nguy cơ quá tải là điều khó tránh khỏi.
TP. HCM là đầu tàu kinh tế của Việt Nam, đồng thời đóng vai trò cửa ngõ giao thương quan trọng của khu vực phía Nam với mạng lưới kết nối hàng không rộng khắp trong khu vực và quốc tế.
Trong bối cảnh đó, phương án kéo dài tuyến metro được xem là lựa chọn mang tính chiến lược. Khác với đường bộ, hệ thống đường sắt đô thị có khả năng vận chuyển khối lượng lớn, ổn định và ít phụ thuộc vào điều kiện giao thông, qua đó giúp giảm tải đáng kể cho các tuyến huyết mạch hiện nay.
Tuyến metro sẽ kết nối TP. HCM với siêu sân bay lớn nhất Việt Nam. Ảnh minh họa
Không dừng lại ở vai trò vận tải, tuyến metro này còn được kỳ vọng tạo ra trục kết nối mới giữa TP. HCM và Đồng Nai, góp phần nâng cao hiệu quả khai thác sân bay Long Thành, đồng thời mở ra dư địa phát triển cho các khu đô thị, dịch vụ dọc hành lang tuyến.
Điểm đáng chú ý trong đề xuất là việc Đồng Nai kiến nghị áp dụng cơ chế "công trình khẩn cấp". Theo lập luận của địa phương, dự án đáp ứng điều kiện theo quy định của Luật Xây dựng khi vừa mang tính cấp bách, vừa có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội vùng.
Nếu được chấp thuận, dự án có thể áp dụng một số cơ chế linh hoạt như lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt hoặc chỉ định thầu đối với các khâu then chốt. Đồng thời, mô hình triển khai có thể cho phép thực hiện song song giữa thiết kế và thi công nhằm rút ngắn tiến độ.
Báo Pháp luật TP. HCM cung cấp thêm thông tin cho hay, theo định hướng, tuyến metro kéo dài sẽ xuất phát từ điểm cuối hiện hữu của tuyến Bến Thành - Suối Tiên, đi qua địa bàn TP. HCM và Đồng Nai trước khi kết thúc tại sân bay Long Thành. Dự án dự kiến thực hiện trong giai đoạn 2026-2030, theo hình thức đối tác công tư (PPP).
Đề xuất này được đưa ra trong bối cảnh tiến độ sân bay Long Thành đang được đẩy nhanh, kéo theo yêu cầu cấp bách về hạ tầng kết nối đồng bộ. Thực tế cho thấy, một sân bay quy mô lớn nếu thiếu hệ thống giao thông tương xứng sẽ khó phát huy hết công suất, thậm chí tạo áp lực ngược trở lại cho khu vực xung quanh.
Sáng 24/4, trước thời điểm bế mạc Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết thành lập thành phố Đồng Nai với tỷ lệ tán thành rất cao, đạt 478/487 đại biểu tham gia biểu quyết.
Theo nội dung Nghị quyết, thành phố Đồng Nai được hình thành trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số hiện hữu của tỉnh Đồng Nai. Đơn vị hành chính mới này có vị trí tiếp giáp với TP.HCM, các tỉnh Lâm Đồng, Tây Ninh và Vương quốc Campuchia. Nghị quyết chính thức có hiệu lực từ ngày 30/4/2026.
Theo tìm hiểu, dự án có tổng chiều dài toàn tuyến khoảng 41,4km, được tổ chức thành ba đoạn chính với chức năng kết nối liên hoàn. Trong đó, đoạn từ ga S0 đến ga trung tâm hành chính (SC) dài khoảng 6,1km, đóng vai trò kết nối khu vực lõi đô thị.
Tiếp theo, đoạn từ ga trung tâm hành chính đến ga SA - điểm giao với tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành có chiều dài lớn nhất, khoảng 28,2km, giữ vai trò trục chính của toàn tuyến. Phần còn lại là đoạn tuyến đi vào khu vực sân bay, dài khoảng 7,1km, được xây dựng mới và chạy song song với tuyến Thủ Thiêm - Long Thành.
Hình ảnh sân bay quốc tế Long Thành đang được triển khai xây dựng. Ảnh: Báo VTC News
Về công nghệ, dự án áp dụng mô hình đường sắt đô thị MRT, sử dụng khổ đường tiêu chuẩn 1.435mm với đường đôi. Tốc độ thiết kế tối đa đạt 120km/h, riêng khu vực hầm là 90km/h, trong khi tốc độ khai thác dự kiến ở mức 110km/h. Hệ thống vận hành bằng đoàn tàu động lực phân tán (EMU), phù hợp với yêu cầu vận chuyển khối lượng lớn và tần suất cao.
Tổng mức đầu tư của dự án ước tính hơn 60.200 tỷ đồng, trong đó chi phí dành cho công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư chiếm trên 4.300 tỷ đồng. Theo kế hoạch, dự án sẽ được triển khai trong giai đoạn từ năm 2025 đến năm 2029.
Ở góc độ quy hoạch, việc bổ sung tuyến metro không chỉ giải quyết bài toán trước mắt mà còn đặt nền móng cho mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng - xu hướng đang được nhiều đô thị lớn theo đuổi.
Tuy vậy, bài toán đặt ra không chỉ là phê duyệt cơ chế hay khởi công dự án, mà nằm ở khả năng triển khai thực tế, đặc biệt là tiến độ và nguồn lực. Trong bối cảnh nhiều dự án hạ tầng lớn từng kéo dài, việc hiện thực hóa một tuyến metro liên vùng trong thời gian ngắn sẽ là thách thức không nhỏ.
Nếu vượt qua được các rào cản này, tuyến metro kết nối sân bay Long Thành có thể trở thành một trong những trục hạ tầng quan trọng nhất khu vực phía Nam, góp phần tái định hình không gian phát triển giữa TP. HCM và Đồng Nai trong những năm tới.
Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành do Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) làm chủ đầu tư, được quy hoạch triển khai theo 3 giai đoạn, với tổng mức đầu tư khoảng 336.600 tỷ đồng, tương đương hơn 16 tỷ USD.
Ở giai đoạn 1, dự án tập trung xây dựng một đường cất hạ cánh, một nhà ga hành khách cùng các hạng mục phụ trợ đồng bộ, đáp ứng công suất thiết kế 25 triệu lượt hành khách và 1,2 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Tổng vốn đầu tư giai đoạn này được phê duyệt vào tháng 11/2020 ở mức 109.111 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành và đưa vào khai thác cuối năm 2025.
Sang giai đoạn 2, sân bay Long Thành sẽ được bổ sung thêm một đường cất hạ cánh theo cấu hình mở và một nhà ga hành khách, nâng công suất lên 50 triệu hành khách và 1,5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Giai đoạn 3 là giai đoạn hoàn thiện toàn bộ dự án, hướng tới công suất tối đa 100 triệu hành khách và 5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.
