Doanh nhân Đỗ Quang Hiển: Khát vọng kiến quốc phía sau những công trình chiến lược

Từ một cửa hàng phân phối độc quyền các sản phẩm điện máy của nước ngoài đến một tập đoàn tư nhân lớn mạnh với quy mô 80.000 nhân viên và hàng trăm công ty thành viên, ghi dấu ấn ở nhiều lĩnh vực then chốt của nền kinh tế, điều gì đã tạo nên một T&T Group với sức sống bền bỉ, liên tục mở rộng giới hạn, kiến tạo những giá trị mới cho đất nước và góp phần viết nên "bản trường ca" về tinh thần tiên phong, bản lĩnh và năng lực sáng tạo, cống hiến của kinh tế tư nhân Việt Nam?

Dường như, điều mấu chốt không dừng ở mục tiêu làm giàu đơn thuần, mà sâu xa hơn, đó là lòng yêu nước, là khát vọng kiến quốc cháy không ngừng trong tâm khảm của doanh nhân Đỗ Quang Hiển - Nhà sáng lập, Chủ tịch điều hành Tập đoàn T&T Group, Chủ tịch HĐQT Ngân hàng SHB.

Doanh nhân Đỗ Quang Hiển cũng là người có đóng góp sâu rộng cho hoạt động của cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân Việt Nam thông qua cương vị là Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội, đồng thời, ông là Ủy viên Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam.

Bất kỳ ai từng tiếp xúc với ông, có lẽ đều cảm nhận được khí chất của một doanh nhân tuổi Hổ: Điềm tĩnh nhưng quyết đoán; linh hoạt nhưng kiên định; luôn sẵn sàng dấn thân trước những thử thách mới. Đằng sau phong thái ấy là tinh thần của một doanh nhân dân tộc: Luôn trăn trở về con đường phát triển của đất nước và khát vọng xây dựng những giá trị có ý nghĩa lâu dài cho quốc gia.

Ấn tượng ấy cũng là điều mà GS. TSKH. NGND. Vũ Minh Giang, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo Đại học Quốc gia Hà Nội, Ủy viên Hội đồng Di sản văn hóa Quốc gia chia sẻ với chúng tôi.

Theo Giáo sư, điều nổi bật nhất ở doanh nhân Đỗ Quang Hiển chính là một tinh thần đam mê hiếm có.

Trước hết, đó là niềm đam mê trong kinh doanh và khát vọng kiến tạo những hệ sinh thái đa ngành mang ý nghĩa chiến lược, từ tài chính, ngân hàng, bất động sản, năng lượng, logistics, hạ tầng giao thông, cảng biển, hàng không đến nông nghiệp; đồng thời dành nhiều tâm huyết đầu tư cho bóng đá và thể thao thành tích cao với mong muốn góp phần đưa hình ảnh, con người và vị thế Việt Nam vươn xa trên trường quốc tế.

Sâu xa hơn, phía sau niềm đam mê ấy là một khát vọng bền bỉ, tạo dựng những giá trị lâu dài cho đất nước trên nền tảng tinh thần đoàn kết, tự tin, tự lực, tự cường, tự hào dân tộc và đổi mới sáng tạo. Khát vọng đó được doanh nhân Đỗ Quang Hiển cụ thể hóa trong tư duy phát triển của T&T Group và Ngân hàng SHB dựa trên bốn trụ cột, gồm: Cải cách cơ chế, chính sách, quy định và quy trình; lấy con người làm chủ thể; lấy khách hàng và thị trường làm trung tâm; hiện đại hóa công nghệ thông tin và thúc đẩy chuyển đổi số.

"Đã là doanh nhân thì phải luôn có tư tưởng làm giàu. Song, không phải làm giàu bằng mọi giá, mà bằng cái tâm, sự cống hiến và phải có lòng tự tôn dân tộc", doanh nhân Đỗ Quang Hiển khẳng định.

Sau hơn ba thập kỷ, ngọn lửa kiến tạo của doanh nhân Đỗ Quang Hiển vẫn bền bỉ cháy để dẫn dắt doanh nghiệp tiếp tục vươn tầm. Phía sau những công trình đang dần được định hình trên khắp dải đất Việt Nam và cả ngoài biên giới quốc gia, điều đáng kể không chỉ là quy mô đầu tư hay giá trị kinh tế mà vẫn luôn là một khát vọng mãnh liệt: Doanh nhân phải đồng hành cùng đất nước trong kiến tạo phát triển, phải thực hiện được những cam kết lớn bằng các công trình, dự án và giá trị cụ thể.

Có lẽ cũng vì thế mà PGS. TS. Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam đã dành cho doanh nhân Đỗ Quang Hiển một sự ghi nhận đặc biệt: "Ông Đỗ Quang Hiển đã và đang làm cho khái niệm "doanh nhân Việt" trở nên chân thực và có giá trị với đất nước: Đó là doanh nhân dân tộc".

Khởi nghiệp trong những năm đầu của công cuộc Đổi mới, doanh nhân Đỗ Quang Hiển bước vào thương trường với khát vọng của một doanh nhân trẻ và hành trang của một người làm khoa học. Việt Nam khi ấy vừa chập chững mở cánh cửa hội nhập, khu vực kinh tế tư nhân mới chớm hình thành, khái niệm về những tập đoàn tư nhân mang tầm vóc quốc gia vẫn còn rất mơ hồ. Mọi sự khởi đầu trong một nền kinh tế có xuất phát điểm thấp, đều phải đối diện với hàng loạt thách thức, từ vốn, quản trị đến năng lực cạnh tranh thời mở cửa. Tận dụng được cơ hội để vượt lên không hề dễ.

Doanh nhân Đỗ Quang Hiển tốt nghiệp Khoa Vật lý, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội và làm việc tại Viện Nghiên cứu Công nghệ Quốc gia. Chính quãng thời gian làm nghiên cứu đã giúp ông có cơ hội tiếp cận với các doanh nghiệp, các mô hình phát triển kinh tế của nhiều nước lớn. Từ những quan sát đó, ông sớm hình thành một nhận thức mà sau này nhiều lần nhắc lại: Đất nước mình muốn phát triển thì nhất định phải hình thành một tầng lớp doanh nhân, cộng đồng doanh nghiệp tư nhân đủ mạnh, bởi đó là quy luật mà hầu hết các nền kinh tế lớn trên thế giới đều đã trải qua.

Có lẽ chính khát vọng kiến quốc vốn có đã thôi thúc ông rời phòng nghiên cứu để bước vào kinh doanh. Và có lẽ cũng vì xuất phát điểm là một nhà khoa học nên ngay từ ngày đầu thành lập doanh nghiệp, tư duy của ông đã khác đáng kể so với cách tiếp cận phổ biến lúc bấy giờ. Năm 1993, Công ty TNHH T&T (tiền thân của T&T Group) ra đời. Ngoài ý nghĩa là tên ghép của hai đấng sinh thành, T&T còn là viết tắt của Trade & Technology - Thương mại và Công nghệ, phản ánh quan điểm phát triển xuyên suốt của nhà sáng lập: Thương mại có thể tạo ra cơ hội, nhưng công nghệ mới quyết định sức cạnh tranh lâu dài của doanh nghiệp Việt.

Đầu những năm 1990, thị trường điện tử, điện lạnh gần như phụ thuộc vào hàng xách tay từ nước ngoài hoặc các sản phẩm đã qua sử dụng. Việc T&T nhanh chóng trở thành nhà phân phối độc quyền của Matsushita (tập đoàn hàng đầu Nhật Bản lúc bấy giờ với các thương hiệu Panasonic, National), hay Mitsubishi Heavy Industries… đã mang đến những giá trị tích cực cho đời sống người dân khi có thể tiếp cận và sở hữu những sản phẩm ưu việt, công nghệ tiên tiến, chất lượng hiện đại bậc nhất lúc bấy giờ với giá thành hợp lý; đồng thời đóng góp tích cực vào ngân sách.

Không đơn thuần là nhập khẩu và phân phối hàng hóa, điều doanh nhân Đỗ Quang Hiển theo đuổi khi ấy còn là đưa phương thức quản trị quốc tế vào doanh nghiệp Việt. Trong lịch sử phát triển của T&T giai đoạn đầu, bên cạnh việc mở rộng hệ thống phân phối tới hàng trăm đại lý, doanh nghiệp còn phối hợp với các đối tác Nhật Bản xây dựng trung tâm bảo hành đạt tiêu chuẩn, tổ chức các chương trình đào tạo kỹ thuật, cử đại lý và cán bộ sang Nhật Bản, Singapore, Malaysia học tập mô hình kinh doanh, quản trị và dịch vụ sau bán hàng. Trong thời điểm phần lớn doanh nghiệp tư nhân trong nước vẫn đang loay hoay với bài toán vốn và thị trường, việc T&T lựa chọn đầu tư vào những giá trị khó nhìn thấy ngay bằng doanh thu như con người, công nghệ, tiêu chuẩn và văn hóa quản trị, chính là nền móng để doanh nghiệp có thể phát triển bền vững khi thị trường bước vào giai đoạn cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Nhìn rộng hơn, đây cũng là một trong những đặc điểm của lớp doanh nhân dân tộc đầu tiên của thời kỳ Đổi mới. Họ không có lợi thế về vốn, càng không có lợi thế về công nghệ. Thứ duy nhất có thể rút ngắn khoảng cách với thế giới là tốc độ học hỏi. Hợp tác với doanh nghiệp nước ngoài không chỉ nhằm mở rộng hoạt động kinh doanh, mà còn là cách tiếp nhận tri thức, tích lũy năng lực quản trị và xây dựng nền tảng cho sự phát triển dài hạn của doanh nghiệp Việt.

Chỉ sau khoảng hai năm thành lập, T&T đã vươn lên vị trí số một miền Bắc trong lĩnh vực điện tử - điện lạnh. Nhưng thay vì tiếp tục mở rộng theo quán tính của một doanh nghiệp thương mại đang thành công, doanh nhân Đỗ Quang Hiển lại lựa chọn một hướng đi khó hơn rất nhiều là bước vào lĩnh vực sản xuất xe máy.

Đó là quyết định không dễ hiểu nếu đặt trong bối cảnh cuối những năm 1990. Khi xe máy trở thành phương tiện giao thông chủ lực, nhu cầu thị trường tăng rất nhanh, nhưng phần lớn giá trị gia tăng vẫn thuộc về các doanh nghiệp nước ngoài. Trong khi đó, công nghiệp hỗ trợ trong nước gần như chưa hình thành, tỷ lệ nội địa hóa thấp, doanh nghiệp Việt chủ yếu tham gia ở những công đoạn đơn giản. Khoảng cách về công nghệ, vốn đầu tư và kinh nghiệm sản xuất khiến rất ít doanh nghiệp trong nước dám nghĩ tới việc cạnh tranh trực tiếp. Nhưng cũng chính thời điểm ấy, T&T đã sớm nhìn thấy một bài toán lớn hơn của nền kinh tế: Nếu chỉ làm thương mại, doanh nghiệp Việt sẽ mãi đứng ở khâu cuối của chuỗi giá trị. Muốn nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, Việt Nam phải từng bước làm chủ sản xuất và hình thành công nghiệp hỗ trợ của chính mình.

Năm 1998, T&T quyết định đầu tư 300 tỷ đồng xây dựng nhà máy sản xuất động cơ và phụ tùng xe máy tại Hưng Yên. Nhiều năm sau, khi nhìn lại giai đoạn này, điều doanh nhân Đỗ Quang Hiển vẫn cảm thấy tự hào, không phải là vị trí dẫn đầu thị trường, mà là năng lực sản xuất mà doanh nghiệp Việt đã gây dựng được. T&T sản xuất từ thỏi nhôm đến động cơ, từ thanh sắt ra tới khung xe máy, từ những hạt nhựa tạo thành toàn bộ phần vỏ xe, để ra một chiếc xe máy hoàn chỉnh và tỷ lệ nội địa hóa đạt trên 80%.

"Chúng tôi rất tự hào vì người Việt Nam sản xuất được ra những chiếc xe máy Việt Nam, cạnh tranh được với các hãng xe của nước ngoài tại Việt Nam. Chúng tôi cũng đã xuất khẩu được xe máy của Việt Nam sang châu Phi, châu Mỹ, tạo được thương hiệu, uy tín về xe máy Việt Nam, công nghiệp xe máy Việt Nam và doanh nghiệp Việt Nam tại các thị trường này", doanh nhân Đỗ Quang Hiển chia sẻ.

Ẩn sau tỷ lệ nội địa hóa rất cao là sự hình thành của một hệ thống doanh nghiệp vệ tinh, mạng lưới cung ứng linh kiện, đội ngũ kỹ sư, công nhân kỹ thuật và năng lực chế tạo trong nước. Những yếu tố ấy chính là nền tảng thực hành của một ngành công nghiệp. Trong bối cảnh khi ấy, Việt Nam vẫn đang từng bước thực hiện mục tiêu công nghiệp hóa, việc một doanh nghiệp tư nhân đủ năng lực xây dựng chuỗi sản xuất tương đối hoàn chỉnh mang ý nghĩa vượt ra ngoài thành công của riêng T&T.

Nhìn lại thời điểm đó, PGS. TS. Trần Đình Thiên đánh giá, công cuộc Đổi mới đã mở ra cánh cửa cho sự phát triển của kinh tế tư nhân, tạo môi trường năng động để thúc đẩy làn sóng khởi nghiệp và thử thách những doanh nhân tài năng, bản lĩnh, nỗ lực để lớn mạnh từ chính xuất phát điểm thấp của nền kinh tế. Và theo ông, nếu không có lớp doanh nhân trưởng thành trong giai đoạn này, đặc biệt là những doanh nhân mang trong mình lòng tự tôn dân tộc dẫn dắt, quá trình mở cửa rất có thể sẽ chỉ tạo điều kiện để các "cá mập" nước ngoài nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường của một nền kinh tế còn non trẻ.

Đó là những lát cắt cho thấy tư duy lấy công nghệ làm gốc và đẩy mạnh hợp tác quốc tế, "mượn sức" để vượt lên của doanh nhân Đỗ Quang Hiển từ những ngày đầu khởi sự kinh doanh đã tạo nền tảng để T&T Group sau này có thể phát triển đa ngành, nhưng vẫn giữ trọn vẹn một niềm tin duy nhất: Vì sự phát triển của quốc gia.

Trong hành trình hơn 3 thập kỷ đồng hành cùng đất nước, doanh nhân Đỗ Quang Hiển không lựa chọn những lĩnh vực tăng trưởng ngắn hạn hay những "làn sóng" đầu tư nhất thời. Với ông, doanh nghiệp phải trưởng thành cùng những mục tiêu phát triển của quốc gia, bám sát và kiên định theo đuổi các lĩnh vực có ý nghĩa nền tảng đối với nền kinh tế. Bởi vậy, theo PGS. TS. Trần Đình Thiên, "bản đồ đầu tư" của T&T Group không đơn thuần mở rộng theo địa giới hay theo cơ hội kinh doanh mà dịch chuyển một cách có chiến lược theo những hành lang kinh tế mới, những trung tâm logistics, những vùng năng lượng xanh, nông nghiệp công nghệ cao, những cửa ngõ hàng không và những địa phương đang đứng trước ngưỡng chuyển mình thành cực tăng trưởng mới… Mỗi công trình chiến lược nếu được kiến tạo đúng tầm, có thể tạo ra dư địa phát triển mới không chỉ cho một vùng đất mà cho cả chuỗi liên kết rộng lớn hơn.

PGS. TS. Trần Đình Thiên nhìn nhận đó vừa là tầm nhìn, nhưng cũng vừa là bản lĩnh của một doanh nhân dân tộc luôn lựa chọn dấn thân làm việc khó để góp phần giải quyết các bài toán lớn của đất nước, hiện diện ở những "mắt xích" có khả năng quyết định sức cạnh tranh của doanh nghiệp Việt và nền kinh tế trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Từ các dự án logistics, năng lượng, công nghiệp hàng không - hệ sinh thái sân bay, năng lượng tái tạo đến các dự án đô thị, công nghiệp… Mỗi quyết định đầu tư đều đòi hỏi tư duy phát triển bền vững, tiềm lực tài chính, năng lực quản trị rủi ro và bản lĩnh chinh phục không giới hạn.

Chính sự đồng hành ấy khiến quá trình lớn mạnh của T&T gần như phản chiếu nhịp phát triển của khu vực doanh nghiệp tư nhân trong bốn thập kỷ Đổi mới. Đó là một hành trình đầy thách thức nhưng cũng rực rỡ niềm tin: Góp phần chuyển hóa khát vọng hội nhập thành năng lực nội sinh của doanh nghiệp Việt, để từ đó tạo dựng nền tảng, hình thành những "đầu kéo chiến lược" cho những bước phát triển lớn hơn khi đất nước bước vào kỷ nguyên cần tăng trưởng bứt phá.

Dù liên tục nằm trong nhóm những nền kinh tế có tốc độ tăng trưởng thương mại nhanh nhất khu vực và ngày càng trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu, trong nhiều năm qua, chi phí logistics của Việt Nam vẫn duy trì ở mức khoảng 16 - 20% GDP, cao gần gấp đôi các nền kinh tế phát triển (dao động từ 7 - 10%). Điều đó đồng nghĩa mỗi container hàng hóa của Việt Nam đều đang phải "cõng" thêm chi phí, mỗi doanh nghiệp đều phải dành thêm nguồn lực cho lưu thông thay vì đầu tư cho đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh.

"Logistics chưa phát triển, Việt Nam rất khó chuyển sang đẳng cấp phát triển mới", PGS. TS. Trần Đình Thiên khẳng định.

Theo các chuyên gia, logistics hiện nay không còn đơn thuần là một ngành dịch vụ hỗ trợ cho hoạt động sản xuất hay thương mại mà đã trở thành "hạ tầng mềm" của quốc gia, quyết định khả năng kết nối thị trường, sức chống chịu của nền kinh tế trước các biến động toàn cầu và năng lực tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam giai đoạn 2025 - 2035, tầm nhìn đến năm 2050 đã nhấn mạnh quan điểm phát triển logistics thành một ngành kinh tế quan trọng nhằm phát huy tối đa năng lực của các địa phương; thúc đẩy liên kết các vùng kinh tế, khu vực và quốc tế, đồng thời coi logistics là yếu tố động lực, dịch vụ thiết yếu thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Nếu như trước đây logistics thường được coi là ngành "ăn theo" sản xuất thì nay đã được đặt vào vị trí của một "siêu ngành" - nền tảng để hiện thực hóa khát vọng tăng trưởng hai con số, xây dựng nền kinh tế quy mô trên 1.000 tỷ USD và đưa Việt Nam trở thành một trong những trung tâm thương mại hàng đầu châu Á trong thập niên tới.

Doanh nhân Đỗ Quang Hiển từng nhận định: "Logistics là 'mạch máu' của nền kinh tế và Việt Nam muốn bứt phá thì phải trở thành trung tâm phân phối của khu vực". Xuất phát điểm là nhà khoa học từng có thời gian công tác tại Viện Nghiên cứu Công nghệ Quốc gia khiến ông có xu hướng nhìn mọi vấn đề kinh tế như một hệ thống cần được tối ưu bằng công nghệ, bằng khả năng kết nối và bằng dữ liệu thay vì chỉ bằng vốn đầu tư hay quy mô tài sản. Logistics vì vậy cũng không đơn thuần là một lĩnh vực kinh doanh mới giàu tiềm năng, mà trong góc nhìn của doanh nhân Đỗ Quang Hiển, đây là một trong những điểm nghẽn chiến lược cần được tháo gỡ nếu Việt Nam muốn bước sang một nấc thang phát triển cao hơn. Một doanh nhân có tư duy công nghệ là nền tảng đã và đang cho thấy, doanh nghiệp tư nhân có thể góp phần giải quyết những điểm nghẽn then chốt trong lĩnh vực đặc thù này.

Nếu như trước đây, lợi thế của một trung tâm logistics nằm ở diện tích kho hàng, số lượng cầu cảng hay năng lực bốc xếp thì hiện tại, yếu tố quyết định lại là dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và khả năng kết nối toàn bộ chuỗi cung ứng theo thời gian thực. Cuộc cạnh tranh của ngành logistics toàn cầu vì thế đã dịch chuyển từ hạ tầng vật lý sang hạ tầng công nghệ.

Trong Báo cáo Logistics Việt Nam 2025 với chủ đề "Logistics thông minh", khi dẫn chứng về các mô hình logistics thông minh tiêu biểu đã đưa vào vận hành trong năm 2025 tại Việt Nam, Bộ Công Thương đã nhắc trực tiếp tới Vietnam SuperPort™ tại Phú Thọ của liên doanh T&T Group và Tập đoàn YCH (Singapore). Cụ thể, Vietnam SuperPort™ đã ứng dụng AI trong xác thực chứng từ hàng hóa, xe dẫn đường tự động AGV, robot chất xếp RL, robot tự hành AMR cùng mô hình Kho hàng không kéo dài (Off-Airport Cargo Terminal – OACT). Việc tích hợp các công nghệ này giúp năng suất vận hành tăng khoảng 35%, đồng thời giảm tỷ lệ sai sót tới 50%.

Mô hình OACT mà Vietnam SuperPort™ đang triển khai được xem là một hướng đi mới của logistics hàng không tại Việt Nam. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào hạ tầng xử lý hàng hóa bên trong sân bay, OACT vận hành như một "nhà ga hàng hóa ngoài sân bay", có thể thực hiện nhiều khâu như hải quan, soi chiếu an ninh, lưu trữ, xếp dỡ ULD và vận chuyển hàng hóa ra sân bay. Hàng hóa tại OACT được xử lý theo quy trình kiểm soát an ninh tiêu chuẩn quốc tế, đáp ứng yêu cầu của nhiều thị trường khắt khe như Hoa Kỳ và châu Âu. Với vị trí nằm trên hành lang logistics phía Bắc, kết nối hơn 20 khu công nghiệp và kéo dài tới Vân Nam, Côn Minh (Trung Quốc), mô hình này được kỳ vọng sẽ trở thành một điểm trung chuyển hàng hóa mới giữa Việt Nam, Trung Quốc và ASEAN.

Siêu cảng Vietnam SuperPort™ thể hiện nỗ lực đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu thông qua công nghệ. Khi toàn bộ chuỗi vận tải được số hóa, doanh nghiệp có thể tối ưu tồn kho, rút ngắn thời gian xử lý đơn hàng, giảm chi phí lưu thông và nâng cao khả năng kết nối với mạng lưới logistics toàn cầu. Đây cũng chính là yếu tố đang tạo nên lợi thế cạnh tranh mới của các trung tâm logistics hàng đầu thế giới.

Chuyên gia kinh tế, PGS. TS. Ngô Trí Long đánh giá, SuperPort™ là một bước tiến mang tính cách mạng, nơi công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, được tích hợp nhằm rút ngắn thời gian, giảm chi phí và giảm phát thải. Theo ông, đây là "một động thái rất đáng nể" trong bối cảnh chi phí logistics của Việt Nam vẫn ở mức cao so với thế giới. Nếu giải được bài toán này, Việt Nam sẽ mở ra cánh cửa lớn cho thương mại và dòng vốn FDI chất lượng cao.

Đáng chú ý, tính đến nay, T&T là một trong số rất ít doanh nghiệp tư nhân vừa đầu tư cảng biển nước sâu (Cảng Quảng Ninh), vừa đầu tư cảng cạn (SuperPort™), từng bước hình thành một hệ sinh thái logistics tích hợp theo cả chiều sâu lẫn chiều rộng, kết nối hạ tầng giao thông, khu công nghiệp, cảng biển, cảng cạn, hàng không và công nghệ số trong một chuỗi vận hành thống nhất, thể hiện một tư duy phát triển toàn diện.

Ở phía Bắc, Vietnam SuperPort được quy hoạch như một cửa ngõ logistics thông minh kết nối trực tiếp hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai - Hải Phòng, tiếp cận mạng lưới logistics thông minh ASEAN, đồng thời liên thông với hệ thống đường sắt quốc gia và tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai. Đây không chỉ là một trung tâm logistics hiện đại mà còn được định vị là điểm trung chuyển chiến lược của dòng hàng hóa liên vùng và xuyên biên giới. Song hành với đó, Cảng Quảng Ninh - cửa ngõ đường biển quan trọng của vùng Đông Bắc, được phát triển như "mũi nhọn" trong trục vận tải đa phương thức, kết nối đường biển, đường bộ, đường sắt, cảng cạn và hệ thống kho ngoại quan. Khi hai mắt xích này vận hành đồng bộ, hành lang logistics Quảng Ninh - Phú Thọ sẽ góp phần giảm áp lực cho khu vực cảng Hải Phòng, tối ưu chi phí logistics của vùng Bắc Bộ, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh cho các ngành công nghiệp điện tử, công nghiệp phụ trợ và nông sản xuất khẩu.

Trong khi đó, ở khu vực miền Trung - Tây Nguyên, các dự án như Cảng hàng không Quảng Trị, tuyến cao tốc Bảo Lộc - Liên Khương đang từng bước mở rộng không gian kết nối theo trục Bắc - Nam. Khi kết hợp với định hướng phát triển vận tải hàng hóa của Vietravel Airlines, những mảnh ghép này sẽ tạo nên mạng lưới logistics đa phương thức, liên thông giữa đường bộ, đường sắt, đường biển và đường hàng không. Nhìn ở quy mô tổng thể, điều T&T Group đang kiến tạo không còn là những dự án hạ tầng đơn lẻ mà là một hệ sinh thái logistics tích hợp, trong đó mỗi mắt xích vừa thực hiện chức năng riêng, vừa bổ trợ cho nhau để tối ưu toàn bộ chuỗi cung ứng. Đây cũng là mô hình mà nhiều chuyên gia gọi là "liên kết đa cực - chuỗi giá trị liên vùng", phản ánh tư duy phát triển logistics theo hệ sinh thái thay vì đầu tư phân tán, đồng thời phù hợp với định hướng xây dựng mạng lưới logistics đa phương thức, kết nối vùng và hội nhập quốc tế mà Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam đến năm 2035 đang hướng tới.

PGS. TS. Trần Đình Thiên nhìn nhận, Việt Nam không thiếu doanh nghiệp logistics, nhưng phần lớn vẫn còn manh mún, "thiếu cả tầm liên kết không gian lẫn đẳng cấp công nghệ". Theo ông, điều đáng ghi nhận ở doanh nhân Đỗ Quang Hiển là nỗ lực thay đổi tư duy phát triển logistics để Việt Nam có thể bắt kịp, đi cùng và từng bước vươn lên trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0. Đặc biệt, thay vì tự mình phát triển mọi thứ từ đầu, ông lựa chọn con đường hợp tác với các đối tác quốc tế để tiếp cận công nghệ, tiêu chuẩn quản trị và mạng lưới logistics toàn cầu, tận dụng lợi thế của người đi sau để rút ngắn khoảng cách phát triển.

Có thể nói, phía sau những công trình logistics mà Đỗ Quang Hiển và T&T Group đang theo đuổi chính là khát vọng góp phần kiến tạo một hạ tầng chiến lược cho nền kinh tế, nơi công nghệ trở thành công cụ để khơi thông "mạch máu" lưu thông hàng hóa, giảm chi phí logistics quốc gia, gia tăng năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam và tạo nền tảng để đất nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Khi logistics được nhìn nhận như một "hạ tầng mềm" và trở thành "siêu ngành" của nền kinh tế, những dự án như Vietnam SuperPort™ không chỉ mang ý nghĩa của một công trình hiện đại, mà còn phản chiếu một tư duy phát triển mang tầm quốc gia - tư duy kiến tạo những điều kiện căn bản để Việt Nam tiến nhanh hơn trên hành trình trở thành một nền kinh tế có năng lực cạnh tranh cao trong kỷ nguyên số.

Tháng 12/2025, khi những dòng điện đầu tiên từ Nhà máy điện gió Savan 1 tại tỉnh Savannakhet (Lào) chính thức hòa vào hệ thống điện Việt Nam thông qua tuyến đường dây truyền tải 220kV do chính T&T Group xây dựng, nhiều chuyên gia đã xem đây không chỉ là thành công của một dự án năng lượng tái tạo xuyên biên giới, mà còn là dấu mốc cho thấy vai trò ngày càng lớn của doanh nghiệp tư nhân trong bài toán bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Với công suất giai đoạn 1 là 300MW, tổng mức đầu tư hơn 490 triệu USD và tiến độ triển khai chỉ khoảng 16 tháng, Savan 1 được xem là một trong những dự án điện gió xuyên biên giới đầu tiên của doanh nghiệp tư nhân Việt Nam được triển khai thành công với tốc độ nhanh và quy mô lớn. Điều đáng chú ý hơn là T&T Group không chỉ đầu tư nguồn phát mà còn chủ động xây dựng hạ tầng truyền tải để đưa điện sạch từ Lào về Việt Nam, qua đó hình thành một mô hình đầu tư khép kín từ nguồn điện đến lưới truyền tải - cách tiếp cận vẫn còn khá mới trong lĩnh vực năng lượng ở Việt Nam. Và quan trọng hơn, đó là câu chuyện tầm nhìn.

Từ khoảng 20 năm trước, sau nhiều lần tiếp xúc với các doanh nghiệp, nhà quản lý và chuyên gia quốc tế, doanh nhân Đỗ Quang Hiển nhận ra quy luật phát triển của các nền kinh tế lớn là chuyển dần từ thủy điện, nhiệt điện than sang năng lượng tái tạo. Chính vì thế, thay vì chờ thị trường hình thành, T&T Group đã dành nhiều năm nghiên cứu công nghệ, tìm kiếm đối tác và chuẩn bị chiến lược đầu tư phù hợp với lộ trình phát triển của ngành điện Việt Nam. Trong tư duy của doanh nhân Đỗ Quang Hiển, năng lượng tái tạo phải được phát triển đúng thời điểm; nếu quá sớm khi chi phí công nghệ còn cao sẽ khó phù hợp với điều kiện kinh tế của đất nước, nhưng nếu quá muộn sẽ bỏ lỡ cơ hội của cuộc chuyển dịch năng lượng toàn cầu.

PGS. TS. Trần Đình Thiên đánh giá, ngay từ khi T&T lựa chọn đầu tư vào năng lượng sạch, có thể thấy rất rõ khát vọng của doanh nhân Đỗ Quang Hiển là đồng hành với xu thế tái cấu trúc của nền kinh tế từ kinh tế thực sang kinh tế số và sớm định hình một giá trị cốt lõi mới cho Tập đoàn. Thời điểm khởi công nhà máy điện mặt trời ở Ninh Thuận (cũ) của T&T cũng là thời điểm Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 55 về định hướng Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, với một trong những mục tiêu là khuyến khích doanh nghiệp tư nhân đầu tư vào lĩnh vực năng lượng. "Ông Hiển là một trong những doanh nhân đi đầu thực hiện chính sách trên với các dự án năng lượng sạch đang được triển khai", PGS. TS. Trần Đình Thiên nhìn nhận. Theo chuyên gia, T&T đầu tư sản xuất năng lượng sạch sẽ có điều kiện tốt hơn để hỗ trợ và bảo đảm xử lý các rủi ro phát sinh, chứ không đơn thuần sản xuất năng lượng. "Logic là cần đến những tập đoàn lớn tham gia sản xuất năng lượng sạch vì họ có điều kiện để tạo ra công nghệ xử lý rủi ro", chuyên gia nhấn mạnh.

Trước thời điểm dự án tại Lào vận hành thương mại, T&T Group đã đưa vào khai thác 10 nhà máy điện gió và điện mặt trời tại nhiều địa phương trên cả nước với tổng công suất gần 1.000 MW; đồng thời triển khai đầu tư lũy kế khoảng 2.800 MW nguồn điện, tạo nền tảng để bước sang giai đoạn phát triển những dự án quy mô lớn hơn, có hàm lượng công nghệ cao hơn và phạm vi tác động rộng hơn.

Điều đáng chú ý là chiến lược năng lượng của T&T không dừng ở việc phát triển thêm các nhà máy điện. Nếu Savan 1 cho thấy khả năng đầu tư đồng thời cả nguồn phát và hạ tầng truyền tải, thì các bước đi tiếp theo phản ánh rõ tư duy xây dựng một hệ sinh thái năng lượng hoàn chỉnh. Khi điện gió ngoài khơi phát triển mạnh trong 10 năm tới, nhu cầu về turbine, cánh quạt, móng trụ, cáp ngầm, thiết bị lưu trữ và hàng loạt sản phẩm công nghiệp phụ trợ sẽ tăng rất nhanh. Nếu tất cả vẫn phụ thuộc vào nhập khẩu thì Việt Nam sẽ chỉ tham gia ở khâu tiêu thụ công nghệ.

Doanh nhân Đỗ Quang Hiển nhìn nhận, Việt Nam cần sớm hình thành ngành công nghiệp phụ trợ cho năng lượng tái tạo để vừa phục vụ thị trường trong nước, vừa hướng tới xuất khẩu trong tương lai. Ngay cả với điện gió ngoài khơi - lĩnh vực được xem là "mỏ vàng" của quá trình chuyển dịch năng lượng, ông cũng nhiều lần nhấn mạnh rằng điều quan trọng nhất không phải là đăng ký thật nhiều dự án, mà là năng lực khảo sát, đánh giá khoa học và chuẩn bị kỹ thuật. Theo doanh nhân Đỗ Quang Hiển, nếu chỉ "xếp gạch" giữ chỗ mà thiếu khảo sát bài bản thì quy hoạch sẽ thiếu tính khả thi và làm chậm sự phát triển của cả ngành.

Chính vì vậy, ngay từ đầu, T&T chủ trương mở rộng hợp tác với các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới như Hanwha, KOGAS, KOSPO, SK E&S (Hàn Quốc), Marubeni, Sojitz, J-POWER (Nhật Bản), BP (Vương quốc Anh), Goldwind (Trung Quốc)... để từng bước tiếp cận công nghệ, phát triển công nghiệp phụ trợ và nâng cao năng lực của doanh nghiệp Việt trong chuỗi giá trị năng lượng toàn cầu. Đáng chú ý, Ngân hàng Standard Chartered cũng đã cam kết gói tài trợ lên tới 6 tỷ USD cho các dự án năng lượng xanh của T&T Group, tạo thêm nguồn lực để hiện thực hóa chiến lược đầu tư dài hạn.

Hiện nay, cùng với danh mục điện gió và điện mặt trời, T&T đang hợp tác với các đối tác Hàn Quốc triển khai Trung tâm điện khí LNG Hải Lăng giai đoạn 1 tại Quảng Trị với công suất 1.500 MW, tổng vốn đầu tư khoảng 2,5 tỷ USD, dự kiến đưa vào vận hành năm 2029. Song song với đó, Tập đoàn tiếp tục phát triển các dự án điện gió ngoài khơi, điện sinh khối, điện khí LNG, nghiên cứu hydrogen và amoniac xanh, đầu tư nhà máy sản xuất hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS), chuyển đổi nhiên liệu các nhà máy nhiệt điện than sang LNG, đồng thời xây dựng các giải pháp cung cấp điện xanh theo cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) cho khối doanh nghiệp FDI. Nhiều dự án trong số này đã được đưa vào Kế hoạch thực hiện Quy hoạch điện VIII hoặc đang được xem xét trong Quy hoạch điện VIII điều chỉnh để triển khai trong giai đoạn 2026 - 2030.

Ở góc nhìn chính sách, PGS. TS. Ngô Trí Long nhấn mạnh, ngành năng lượng Việt Nam đang đứng trước "ngã ba đường": Vừa phải bảo đảm đủ điện cho nền kinh tế tăng trưởng nhanh, vừa phải thực hiện cam kết phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050. Trong bối cảnh hạ tầng truyền tải còn nhiều hạn chế và nguồn lực đầu tư công không thể đáp ứng toàn bộ nhu cầu, khu vực kinh tế tư nhân sẽ giữ vai trò then chốt trong quá trình chuyển dịch năng lượng.

Theo chuyên gia, việc T&T đầu tư mạnh mẽ vào lĩnh vực này là biểu hiện rõ nét của khát vọng dẫn dắt thị trường trong giai đoạn chuyển đổi năng lượng. T&T đã đi trước một bước, chọn năng lượng tái tạo làm một mũi nhọn chiến lược ngay từ khi khung pháp lý và thị trường còn đang ở giai đoạn đầu định hình. Mặt khác, PGS. TS. Ngô Trí Long cho rằng, doanh nhân Đỗ Quang Hiển đang nhìn thấy tiềm năng kinh tế lớn từ xu thế chuyển dịch năng lượng toàn cầu. Theo ước tính của Ngân hàng Thế giới, riêng việc phát triển điện gió ngoài khơi tại Việt Nam có thể thu hút hàng trăm tỷ USD vốn đầu tư và tạo hàng trăm nghìn việc làm trong tương lai. T&T nhìn thấy cơ hội ở đó, nó không chỉ là lợi nhuận từ phát điện, mà còn là vai trò trung gian chuyển giao công nghệ, xây dựng chuỗi cung ứng, và mở rộng ra thị trường khu vực.

PGS. TS. Ngô Trí Long nhấn mạnh thêm, doanh nghiệp tư nhân như T&T đang góp phần hình thành một "nền kinh tế carbon thấp" tại Việt Nam, nơi mà năng lượng không chỉ là đầu vào sản xuất, mà còn là động lực tăng trưởng mới, gắn với đổi mới sáng tạo và bền vững. Mặt khác, việc đầu tư vào các dự án điện mặt trời tại vùng sâu, vùng xa không chỉ giúp giảm áp lực lên hệ thống truyền tải quốc gia, mà còn góp phần đưa điện đến những nơi trước đây chưa từng có điện. Đồng thời, T&T cũng theo đuổi mô hình "năng lượng cộng đồng", nơi người dân địa phương có thể tham gia vào quá trình vận hành và hưởng lợi trực tiếp từ các dự án. Đó là cách doanh nghiệp tạo ra giá trị xã hội chứ không chỉ là giá trị tài chính.

"Rõ ràng, T&T đang định hình mình như một nhà đầu tư tiên phong, một "kiến trúc sư" của chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam. Doanh nhân Đỗ Quang Hiển nhìn thấy cả trách nhiệm và cơ hội, trách nhiệm với tương lai phát triển xanh của đất nước, và cơ hội để vươn lên trở thành tập đoàn năng lượng hàng đầu khu vực. Và như mọi cuộc cách mạng lớn, vai trò của người tiên phong luôn vừa thách thức, vừa đầy tiềm năng để tiến tới vinh quang", PGS. TS. Ngô Trí Long nhận định.

Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 xác định phải ưu tiên khai thác hiệu quả các nguồn năng lượng tái tạo, năng lượng mới và năng lượng sạch; khuyến khích mạnh mẽ khu vực kinh tế tư nhân tham gia phát triển năng lượng; mở rộng liên kết lưới điện và thị trường năng lượng trong khu vực ASEAN; đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam đầu tư ra nước ngoài nhằm chủ động nguồn cung điện, khí và dầu cho đất nước. Theo các chuyên gia, nghị quyết này đang trở thành "điểm tựa năng lượng", giúp Việt Nam hiện thực hóa khát vọng tăng trưởng nhanh, bền vững và vươn lên thành quốc gia phát triển vào năm 2045. Và chắc chắn, trên hành trình đầy kỳ vọng đó, có dấu ấn đậm nét của khối doanh nghiệp tư nhân như T&T Group.

Đến năm 2035, T&T Group đặt mục tiêu phát triển tổng công suất nguồn điện từ 16.000 - 20.000 MW, tương đương khoảng 10% công suất hệ thống điện Việt Nam, với phần lớn đến từ các nguồn năng lượng sạch và năng lượng mới. Từ Savan 1 đến LNG Hải Lăng, từ điện gió ngoài khơi đến hydrogen xanh và BESS, những bước đi ấy phản chiếu một tầm nhìn dài hạn: Năng lượng không chỉ là đầu vào của nền kinh tế, mà là nền tảng của một mô hình tăng trưởng mới, xanh hơn, bền vững hơn và tự chủ hơn cho Việt Nam. Hành trình của doanh nhân Đỗ Quang Hiển cho thấy một sự chuyển biến trong vai trò của khu vực kinh tế tư nhân, từ chỗ là nhà đầu tư tham gia bổ sung nguồn điện cho hệ thống, trở thành lực lượng chủ động cùng Nhà nước kiến tạo hạ tầng năng lượng cho tương lai bền vững, theo đúng tinh thần của Nghị quyết số 70.

Hàng không là một trong những lĩnh vực phức tạp và nhiều thách thức nhất của nền kinh tế, nơi mọi quyết định đầu tư đều đòi hỏi nguồn lực tài chính lớn, tầm nhìn dài hạn, năng lực quản trị hiện đại và khả năng đáp ứng những tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn nghiêm ngặt. Chính vì vậy, quyết định đầu tư vào lĩnh vực này khó có thể được lý giải đơn thuần bằng mục tiêu mở rộng hoạt động kinh doanh. Có thể thấy, doanh nhân Đỗ Quang Hiển nhìn nhận vai trò của hàng không trong bức tranh phát triển tổng thể: Không phải là một ngành kinh tế độc lập, mà là hạ tầng có khả năng kết nối các dòng chảy về thương mại, logistics, công nghiệp, đầu tư và du lịch, từ đó góp phần mở rộng không gian phát triển cho nền kinh tế quốc gia.

Tư duy ấy được thể hiện khá rõ qua những bước đi liên tiếp của T&T Group trong hai năm gần đây. Sau khi trở thành cổ đông chiến lược của Vietravel Airlines, Tập đoàn không chỉ tái cấu trúc hãng hàng không này mà còn đồng thời tham gia đầu tư Cảng hàng không Quảng Trị, thúc đẩy hợp tác với Boeing để nghiên cứu phát triển ngành công nghiệp hàng không tại Việt Nam và xây dựng định hướng phát triển một hệ sinh thái hàng không tích hợp.

Theo chia sẻ của doanh nhân Đỗ Quang Hiển, trên thế giới mới chỉ có một số tập đoàn hàng không lớn phát triển thành công theo mô hình này, bao gồm hãng bay, sân bay, dịch vụ mặt đất, bảo dưỡng - sửa chữa tàu bay (MRO), công nghiệp hàng không và đô thị sân bay. Ông cho rằng đây là nền tảng để hình thành một tổ hợp công nghiệp hàng không và logistics hiện đại - lĩnh vực mà Việt Nam vẫn còn nhiều dư địa phát triển.

T&T Group đang nghiên cứu và đề xuất phát triển Tổ hợp công nghiệp hàng không vũ trụ - Trung tâm thương mại tự do - Đô thị khoa học đổi mới sáng tạo và đô thị sân bay với quy mô hơn 11.500ha tại Quảng Trị. Trong cấu trúc đó, sân bay không phải là điểm kết thúc của dòng vận tải mà trở thành hạt nhân của một hệ sinh thái kinh tế, kết nối logistics, công nghiệp công nghệ cao, thương mại, dịch vụ, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và phát triển đô thị, trở thành động lực thu hút doanh nghiệp, dòng vốn đầu tư và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Cách tiếp cận này phản ánh đúng xu hướng phát triển của nhiều trung tâm hàng không lớn trên thế giới. Từ Schiphol (Hà Lan), Incheon (Hàn Quốc), Changi (Singapore) đến Dubai World Central (UAE), sân bay không còn được quy hoạch như một đầu mối giao thông đơn thuần mà phát triển theo mô hình đô thị sân bay. Giá trị lớn nhất không nằm ở doanh thu khai thác hàng không mà ở hệ sinh thái kinh tế được hình thành xung quanh sân bay, nơi tập trung các trung tâm logistics, khu công nghiệp công nghệ cao, tài chính, thương mại, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo. Đặc biệt, sau những biến động của chuỗi cung ứng toàn cầu trong những năm gần đây, vai trò của hàng không ngày càng được nhìn nhận như một yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của mỗi quốc gia trong việc thu hút đầu tư, kết nối thương mại và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị quốc tế.

Một sân bay, nếu chỉ thực hiện chức năng vận tải, sẽ dừng lại ở vai trò của một công trình hạ tầng. Nhưng khi được kết nối với logistics, công nghiệp, thương mại, dịch vụ và phát triển đô thị, sân bay có thể trở thành hạt nhân của một cực tăng trưởng mới, mở rộng không gian phát triển cho cả một vùng kinh tế.

Điều này cũng lý giải vì sao chỉ trong thời gian ngắn, dấu ấn của doanh nhân Đỗ Quang Hiển và T&T Group liên tục hiện diện tại nhiều địa phương trên cả nước, từ Đồng bằng sông Cửu Long, miền Trung - Tây Nguyên đến các trung tâm công nghiệp phía Bắc. Những điểm đến này không xuất hiện ngẫu nhiên mà đều nằm trong các không gian phát triển chiến lược của Việt Nam. Mỗi dự án đều gửi gắm khát vọng cùng địa phương kiến tạo những cực tăng trưởng mới trên cơ sở phát huy lợi thế riêng của từng vùng đất và xây dựng các hệ sinh thái phát triển đồng bộ.

Đó cũng là quan điểm mà doanh nhân Đỗ Quang Hiển coi trọng: Sự lớn mạnh của các doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp dân tộc phải gắn với sự phát triển của đất nước và từng địa phương. Mỗi công trình đều được đặt trong một tầm nhìn lớn hơn về phát triển vùng và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, thay vì chỉ dừng lại ở giá trị của một dự án đơn lẻ.

Từ những cánh đồng điện gió, siêu cảng logistics thông minh SuperPort, các công trình hạ tầng giao thông chiến lược cho tới những khu đô thị đa bản sắc đang dần thành hình, T&T đã có những minh chứng cụ thể cho khả năng biến các ý tưởng dài hạn thành hiện thực. Mỗi dự án không chỉ chú trọng hiệu quả kinh doanh, mà còn phải tạo ra giá trị cho vùng đất mà doanh nghiệp hiện diện. Giá trị ấy được đo bằng khả năng mở ra những ngành kinh tế mới, thu hút những nguồn lực mới và tạo thêm cơ hội phát triển cho địa phương.

"Từ ước mơ trên ghế nhà trường tới tích luỹ tri thức để trưởng thành và chuyển biến thành khát vọng cống hiến, để làm được những giá trị sau hơn 30 năm, phải quyết tâm theo đuổi, kiên định, cầu thị cùng với khát vọng cống hiến, đương đầu với bao khó khăn thử thách.

Thứ nữa luôn phải có tâm, khởi nguồn từ tâm và lấy văn hóa làm nền tảng. Nó phải ở trong mọi suy nghĩ, lời nói, hành động để đạt được khát vọng dân tộc để từ đó mới hình thành doanh nhân dân tộc, cống hiến cho cộng đồng, cho xã hội.

Nhưng, 30 năm tới thì sao? Cạnh tranh sẽ lớn hơn. Thách thức sẽ nhiều hơn.

Tại T&T, thách thức và mục tiêu phía trước đòi hỏi mỗi người phải nâng lên một tầm cao mới. Tất cả hệ thống phải thay đổi. Phải xác định được sứ mệnh của mình là gì? Bản thân mỗi người T&T phải có trách nhiệm, tâm huyết, cầu thị hơn nữa. Nếu không thay đổi được, mình sẽ không hoàn thành được sứ mệnh của chính mình, không thể đóng góp cho sứ mệnh chung của Tập đoàn, đất nước", doanh nhân Đỗ Quang Hiển chia sẻ khi hướng về hành trình nối tiếp ở thời điểm T&T Group tròn 30 năm hoạt động.

Hơn ba thập kỷ qua, doanh nhân Đỗ Quang Hiển cùng gần 80.000 người lao động trong hệ sinh thái T&T Group và SHB đã đi qua nhiều giai đoạn đầy thử thách. Nhưng điều đáng chú ý là chưa bao giờ ông lựa chọn tư duy phát triển ngắn hạn. Từ công nghệ, dữ liệu, nguồn nhân lực, chuyển đổi số cho đến những công trình chiến lược, tất cả đều được xây dựng trên cùng một nền tảng: Lấy con người làm trung tâm, lấy văn hóa làm gốc, lấy đổi mới sáng tạo làm động lực và lấy lợi ích quốc gia làm điểm đến.

Từ việc đồng hành với bóng đá Việt Nam như một biểu tượng của tinh thần dân tộc cho đến những dự án văn hóa, lịch sử có khả năng thu hồi vốn rất thấp, tất cả đều phản ánh một tư duy phát triển coi giá trị xã hội là một phần không thể tách rời của hoạt động kinh doanh. Theo PGS. TS. Trần Đình Thiên, đó cũng là biểu hiện của tình yêu đất nước, là khát vọng cống hiến và mong muốn góp phần bồi đắp sức mạnh tinh thần của dân tộc.

"Từ tâm cống hiến, từ lòng tự tôn dân tộc" và khát vọng vì Việt Nam hùng cường, doanh nhân Đỗ Quang Hiển và T&T Group đã viết nên một hành trình đầy tự hào theo đúng tinh thần phát triển mà doanh nghiệp luôn theo đuổi: Trong mỗi cá nhân phải luôn có khát vọng dẫn đầu với lòng tự tôn dân tộc, tự hào dân tộc; phải cạnh tranh với các doanh nghiệp nước ngoài để khẳng định doanh nghiệp Việt Nam không thua kém; phải luôn chủ động, tự lực tự cường bên cạnh các hoạt động hợp tác cùng những doanh nghiệp hàng đầu của nước ngoài để học hỏi kinh nghiệm và tận dụng trình độ khoa học của họ.

"Tại sao Nhật Bản, Hàn Quốc họ phát triển như vậy. Họ có những tập đoàn kinh tế tư nhân đóng góp tới 80% giá trị GDP, kéo theo hàng vạn doanh nghiệp nhỏ, giải quyết công ăn việc làm cho cả triệu người. Phải có tự tôn dân tộc mới có thể đem lại giá trị cho quốc gia", doanh nhân Đỗ Quang Hiển nhấn mạnh.

Trong suy nghĩ của doanh nhân Đỗ Quang Hiển, lòng tự tôn dân tộc không phải một khẩu hiệu mang tính cảm xúc mà phải được chuyển hóa thành năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam. Bởi vậy, T&T Group luôn theo đuổi một mô hình phát triển dựa trên nội lực nhưng không khép kín; chủ động hội nhập quốc tế nhưng không phụ thuộc; hợp tác để học hỏi nhưng luôn hướng đến mục tiêu làm chủ công nghệ, làm chủ quản trị và làm chủ chuỗi giá trị.

Vì thế, tại T&T Group, bất kỳ sự hợp tác nào cũng phải đi kèm những điều kiện rõ ràng: Tuân thủ pháp luật Việt Nam, bảo đảm an ninh quốc phòng, đồng thời phải chuyển giao công nghệ và đào tạo đội ngũ quản lý cho phía Việt Nam trong một lộ trình cụ thể. Với doanh nhân Đỗ Quang Hiển, nếu doanh nghiệp nước ngoài chỉ đầu tư để khai thác thị trường rồi rút đi mà không để lại tri thức, công nghệ và nguồn nhân lực thì Việt Nam sẽ rất khó tạo dựng nền tảng phát triển bền vững. Vì vậy, yêu cầu chuyển giao công nghệ luôn được T&T Group coi là nguyên tắc trong mọi hợp tác chiến lược.

PGS. TS. Ngô Trí Long đánh giá cao việc T&T biết "đứng trên vai người khổng lồ" để tiếp thu tinh hoa thế giới nhưng không chấp nhận sự lệ thuộc. Mục tiêu cuối cùng vẫn là nội địa hóa tri thức, nâng cao năng lực nội sinh và xây dựng sức mạnh cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt Nam. "Đó không chỉ là một chiến lược kinh doanh, mà còn phản ánh trách nhiệm của doanh nghiệp đối với sự phát triển lâu dài của quốc gia", chuyên gia nhận định.

Triết lý ấy cũng gắn liền với một nhận thức xuyên suốt của doanh nhân Đỗ Quang Hiển: Muốn Việt Nam trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045 thì yếu tố quyết định không chỉ nằm ở vốn hay tài nguyên mà chính là con người. Ông luôn coi đào tạo nguồn nhân lực là nền tảng của phát triển bền vững, đồng thời coi tinh thần học tập suốt đời là "chìa khóa quan trọng" để doanh nghiệp không ngừng đổi mới. Với ông, học tập không chỉ nhằm nâng cao năng lực cá nhân mà còn để tạo ra giá trị cho doanh nghiệp, mang lại sự thịnh vượng cho khách hàng, đối tác, cổ đông, đồng thời đóng góp cho cộng đồng và xã hội.

Trong chiến lược của T&T Group, chuyển giao công nghệ luôn đi cùng đào tạo nhân lực. Theo doanh nhân Đỗ Quang Hiển, cách học nhanh nhất chính là vừa làm vừa học với những đối tác quốc tế hàng đầu, từ đó từng bước xây dựng đội ngũ đủ năng lực làm chủ công nghệ và quản trị hiện đại.

Không chỉ chú trọng xây dựng năng lực nội sinh cho doanh nghiệp, doanh nhân Đỗ Quang Hiển còn theo đuổi mục tiêu hình thành một cộng đồng doanh nghiệp Việt cùng phát triển. Ngay từ rất sớm, ông đã lựa chọn tư duy liên kết và cộng hưởng. Năm 1996, chỉ ba năm sau khi thành lập T&T Group, ông đã khởi xướng việc thành lập Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội và đảm nhiệm cương vị Chủ tịch Hiệp hội cho đến nay. Tròn ba thập kỷ gắn bó với tổ chức này cũng phản ánh nhất quán quan điểm của ông về vai trò của khu vực kinh tế tư nhân trong phát triển quốc gia: Một doanh nghiệp mạnh sẽ không thể phát triển bền vững nếu đứng tách rời khỏi cộng đồng doanh nghiệp.

Với ông, các doanh nghiệp lớn mang tinh thần doanh nhân dân tộc không chỉ có trách nhiệm đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, mà đó còn là lợi ích chiến lược của chính mình. Muốn đi xa và phát triển bền vững thì phải xây dựng được một hệ sinh thái doanh nghiệp vệ tinh đủ năng lực, cùng tham gia vào chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị. Khi các doanh nghiệp nhỏ lớn lên, năng lực của cả hệ sinh thái cũng được nâng cao; doanh nghiệp đầu tàu có thêm đối tác, còn nền kinh tế có thêm sức cạnh tranh. Đó là cách những tập đoàn tư nhân lớn tại Nhật Bản hay Hàn Quốc đã góp phần tạo nên sức mạnh của nền kinh tế quốc gia, và cũng là mô hình mà doanh nhân Đỗ Quang Hiển nhiều lần nhấn mạnh Việt Nam cần hướng tới.

Năm 2005, doanh nhân Đỗ Quang Hiển tham gia đầu tư vào Ngân hàng Nhơn Ái, tiền thân của SHB ngày nay. Đây là thời điểm hệ thống ngân hàng Việt Nam bước vào quá trình tái cấu trúc mạnh mẽ, chuyển đổi từ các ngân hàng nông thôn quy mô nhỏ sang mô hình ngân hàng đô thị hiện đại, đáp ứng nhu cầu vốn ngày càng lớn của nền kinh tế. Có một chi tiết rất đáng chú ý trong chia sẻ của doanh nhân Đỗ Quang Hiển khi quyết định đầu tư vào ngân hàng. Điều khiến ông xúc động trước hết là cái tên "Nhơn Ái". "Nhơn Ái tức là Nhân Ái, là từ tâm, từ chính cái tâm của mình", ông chia sẻ. Dường như, ngay cả trong một lĩnh vực gắn chặt với dòng chảy của vốn và thị trường, doanh nhân Đỗ Quang Hiển vẫn muốn đặt yếu tố con người và trách nhiệm xã hội ở vị trí trung tâm.

Dưới sự dẫn dắt của doanh nhân Đỗ Quang Hiển, SHB đã thực hiện thành công bước chuyển mình từ ngân hàng nông thôn lên ngân hàng đô thị, vươn lên trở thành một trong Top 5 ngân hàng TMCP tư nhân lớn nhất Việt Nam, khẳng định năng lực quản trị ngày càng được nâng cao và tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế. Bằng tinh thần tiên phong, SHB đã tham gia nhiều nhiệm vụ tái cơ cấu hệ thống tài chính như sáp nhập Habubank hay đồng hành tháo gỡ khó khăn cho Bianfishco - một doanh nghiệp thủy sản lớn phía Nam với hàng trăm hộ dân nuôi trồng từng điêu đứng. Những dấu mốc ấy phản ánh vai trò ngày càng lớn của ngân hàng tư nhân trong việc tham gia giải quyết những bài toán chung của nền kinh tế, thay vì chỉ theo đuổi mục tiêu tăng trưởng của riêng mình.

Trên nền tảng hơn 30 năm phụng sự đất nước, T&T Group đang bước vào chặng đường phát triển tiếp theo với tầm nhìn và chiến lược mới được xây dựng trên tinh thần nhất tâm kiến quốc, đồng hành cùng các mục tiêu phát triển của đất nước đến năm 2030 và tầm nhìn 2045. Từ chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, ứng dụng khoa học công nghệ cho đến tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, tất cả đều hướng đến mục tiêu tạo dựng những giá trị bền vững, góp phần thúc đẩy chuyển đổi mô hình tăng trưởng thay vì theo đuổi tăng trưởng ngắn hạn.

Ngày hội Văn hóa T&T - SHB với chủ đề "Vững bước vào kỷ nguyên mới" diễn ra vào đầu năm 2025 là cách doanh nghiệp đáp lại lời hiệu triệu của đất nước. Hơn 15.000 cán bộ, nhân viên đại diện cho gần 80.000 người lao động cùng hội tụ tại Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình. Nghi lễ xin lửa từ Đền Hùng, ngọn đuốc được trao truyền qua các thế hệ, khoảnh khắc hàng vạn người cùng hát Quốc ca và xác lập kỷ lục Việt Nam không chỉ tạo nên một sự kiện văn hóa quy mô lớn mà còn trở thành biểu tượng cho tinh thần đoàn kết, lòng tự hào dân tộc và khát vọng cống hiến của doanh nghiệp Việt trong một giai đoạn phát triển mới.

Trên con đường đi tới của T&T Group, sẽ tiếp tục có những công trình mới được dựng xây, những vùng đất mới được đánh thức, những giá trị mới được tạo lập. Nhưng có một điều gần như không thay đổi đó là phía sau những công trình chiến lược sẽ vẫn luôn là khát vọng kiến quốc mà doanh nhân Đỗ Quang Hiển kiên định theo đuổi. Được khơi nguồn từ lòng tự tôn dân tộc, được nuôi dưỡng bằng tinh thần dấn thân, phụng sự và niềm tin vào tương lai đất nước, khát vọng ấy sẽ tiếp tục là ngọn đuốc soi đường và kiến tạo nên những dấu ấn mới của T&T Group trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc./.