Thích
Huy động vốn qua trái phiếu tăng tốc
Theo thông tin công bố trên Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), trong ngày 16 - 17/7, Công ty TNHH Xây dựng Hạ tầng Crystal đã phát hành thành công lô trái phiếu mã CIC12601 trị giá 2.000 tỷ đồng. Lô trái phiếu này có kỳ hạn 60 tháng, đáo hạn vào tháng 7/2031. Hai kỳ tính lãi đầu tiên được áp dụng mức cố định 12,5%/năm. Từ các kỳ tiếp theo, lãi suất được xác định bằng lãi suất tham chiếu cộng biên độ 4%/năm nhưng không thấp hơn 12,5%/năm.
Đây là lô trái phiếu đầu tiên của Xây dựng Hạ tầng Crystal kể từ khi doanh nghiệp được thành lập vào tháng 6/2025. Với vốn điều lệ 2.800 tỷ đồng, quy mô lô trái phiếu tương đương khoảng 71% vốn doanh nghiệp. Điều khoản trái phiếu cũng quy định doanh nghiệp có quyền mua lại trước hạn theo thỏa thuận với trái chủ hoặc bắt buộc mua lại trong một số trường hợp như vi phạm quy định pháp luật, sử dụng vốn sai mục đích hoặc không đảm bảo tỷ lệ tài sản bảo đảm theo cam kết.
(Ảnhminh hoạ)
Ngày 10/7/2026, Vinhomes đã phát hành thành công hai lô trái phiếu riêng lẻ mã VHM12613 và VHM12614 với tổng giá trị 3.000 tỷ đồng, gồm một lô 2.000 tỷ đồng và một lô 1.000 tỷ đồng. Cả hai lô trái phiếu đều có kỳ hạn 36 tháng, đáo hạn vào ngày 10/7/2029 và áp dụng lãi suất cố định 12,5%/năm. Đây là đợt phát hành được thực hiện theo phương án đã được HĐQT doanh nghiệp thông qua trước đó, với trái phiếu không chuyển đổi, không kèm chứng quyền và có tài sản bảo đảm.
Trong tháng 7, CTCP Dịch vụ Cáp treo Bà Nà (OTC) cũng đã phát hành thành công lô trái phiếu BNC12601 trị giá 420 tỷ đồng. Lô trái phiếu có kỳ hạn 5 năm, đáo hạn ngày 17/7/2031. Lãi suất trong 4 kỳ đầu là 11,5%/năm; từ các kỳ sau, lãi suất được xác định bằng bình quân lãi suất tiền gửi tiết kiệm cá nhân kỳ hạn 12 tháng tại bốn ngân hàng quốc doanh lớn cộng thêm 4,5%/năm, với mức tối thiểu 10,5%/năm.
Các thương vụ phát hành liên tiếp trong tháng 7 cho thấy xu hướng sôi động trở lại của thị trường trái phiếu doanh nghiệp. Theo số liệu từ Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam (VBMA), tính từ đầu năm đến ngày 17/7, tổng giá trị phát hành đạt 272.397 tỷ đồng, trong đó phát hành riêng lẻ chiếm tỷ trọng áp đảo với 246.065 tỷ đồng (hơn 90%), còn phát hành ra công chúng đạt 26.333 tỷ đồng. Riêng trong trung tuần tháng 7, thị trường ghi nhận 6 đợt phát hành mới với tổng giá trị khoảng 4.800 tỷ đồng, chủ yếu đến từ các doanh nghiệp bất động sản và ngân hàng. Nhiều lô trái phiếu được chào bán với mức lãi suất dao động từ 14 - 18%/năm.
Với riêng doanh nghiệp bất động sản, theo Công ty TNHH Chứng khoán Vietcombank (VCBS), trong 6 tháng đầu năm 2026, quy mô phát hành trái phiếu của nhóm này tăng 71% so với cùng kỳ năm trước, gần gấp đôi so với cùng kỳ 2025. Dù lợi suất phát hành nhích tăng nhẹ, mặt bằng lãi suất vẫn duy trì ở mức cao, phổ biến khoảng 10 - 12,5%/năm. Diễn biến này cho thấy nhu cầu huy động vốn trung và dài hạn của doanh nghiệp vẫn rất lớn, đồng thời phản ánh việc thị trường trái phiếu đang dần lấy lại vai trò là kênh dẫn vốn quan trọng cho lĩnh vực bất động sản.
Báo cáo thị trường trái phiếu doanh nghiệp tháng 6 của FiinGroup cũng cho thấy, hoạt động phát hành diễn ra sôi động dù mặt bằng lãi suất huy động vẫn ở mức cao. Theo FiinGroup, diễn biến này phản ánh nhu cầu vốn trung và dài hạn của khối doanh nghiệp vẫn chưa hạ nhiệt. Nguyên nhân là nhiều dự án bất động sản đang được tái khởi động, nhu cầu đầu tư gia tăng, trong khi khả năng tiếp cận tín dụng ngân hàng vẫn còn những giới hạn nhất định, khiến kênh trái phiếu tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc bổ sung nguồn vốn.
Phục hồi trong áp lực, dòng vốn hướng về doanh nghiệp chất lượng
Song hành với nhu cầu huy động vốn, thị trường cũng ghi nhận áp lực trả nợ trái phiếu vẫn ở mức rất lớn. Theo VBMA, từ nay đến hết năm 2026 sẽ có khoảng 111.673 tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp đến hạn thanh toán. Trong đó, nhóm bất động sản chịu áp lực lớn nhất với 59.620 tỷ đồng, chiếm khoảng 55% tổng giá trị đáo hạn; tiếp đến là nhóm ngân hàng với 20.755 tỷ đồng, tương đương khoảng 19%.
Mặc dù vậy, triển vọng của thị trường vẫn được các tổ chức phân tích đánh giá theo hướng tích cực. VIS Rating dự báo tổng giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp năm 2026 có thể tăng 15 - 20% so với năm trước nhờ niềm tin thị trường dần cải thiện và nhu cầu huy động vốn trung, dài hạn vẫn ở mức cao.
VCBS đánh giá thị trường trái phiếu doanh nghiệp nói chung, và trái phiếu bất động sản nói riêng đang bước vào giai đoạn phục hồi rõ nét, với cả nhu cầu huy động vốn và quy mô phát hành đều có xu hướng gia tăng. Diễn biến này cho thấy thị trường trái phiếu đang dần lấy lại vai trò là kênh dẫn vốn quan trọng cho lĩnh vực bất động sản. Động lực cho xu hướng này đến từ kỳ vọng nguồn cung bất động sản sẽ tiếp tục cải thiện trong nửa cuối năm. VCBS dự báo nguồn cung dự án mới sẽ duy trì ở mức cao, tập trung chủ yếu tại các khu vực vùng ven TP.HCM - nơi sở hữu quỹ đất dồi dào hơn, mặt bằng giá còn phù hợp và khả năng kết nối với các trung tâm kinh tế ngày càng được cải thiện.
Đặc biệt, việc Chính phủ tiếp tục đẩy mạnh đầu tư công thông qua các dự án vành đai, cao tốc, quốc lộ và hạ tầng liên vùng được kỳ vọng sẽ mở rộng không gian phát triển đô thị, gia tăng khả năng khai thác quỹ đất và tạo điều kiện để nhiều dự án mới được triển khai. Bên cạnh đó, quá trình thực hiện Nghị quyết 33/NQ-CP cùng việc hoàn thiện khung pháp lý về đất đai, nhà ở và kinh doanh bất động sản được kỳ vọng sẽ tháo gỡ các vướng mắc về quy hoạch, nghĩa vụ tài chính và thủ tục đầu tư, qua đó thúc đẩy quá trình tái khởi động các dự án tồn đọng và cải thiện nguồn cung trên thị trường.
Khi nguồn cung dự án được mở rộng, nhu cầu vốn của doanh nghiệp cũng được dự báo sẽ tiếp tục gia tăng. Trong bối cảnh tín dụng ngân hàng vẫn được kiểm soát chặt và phân bổ có chọn lọc đối với lĩnh vực bất động sản, VCBS cho rằng trái phiếu doanh nghiệp sẽ tiếp tục giữ vai trò là kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng của ngành.
Tuy nhiên, bên cạnh những chuyển động tích cực, các chuyên gia phân tích VCBS cũng lưu ý rằng thị trường sẽ không tăng trưởng theo chiều rộng như giai đoạn trước. Các quy định mới tại Nghị định 200/2026/NĐ-CP với yêu cầu cao hơn về minh bạch thông tin, quản lý dòng tiền và kiểm soát mục đích sử dụng vốn sẽ khiến hoạt động phát hành trái phiếu phân hóa mạnh hơn. Theo đó, dòng vốn sẽ tập trung vào các doanh nghiệp có nền tảng tài chính vững, quản trị minh bạch và sở hữu các dự án có chất lượng, trong khi những doanh nghiệp năng lực tài chính yếu sẽ gặp nhiều khó khăn hơn trong việc tiếp cận thị trường vốn.
Còn theo VIS Rating, sự tăng trưởng của thị trường sẽ diễn ra trên nền tảng mới khi tiêu chuẩn phát hành ngày càng chặt chẽ, yêu cầu minh bạch cao hơn và nhà đầu tư cũng định giá rủi ro sát với thực tế hơn. Điều này cũng đồng nghĩa chi phí huy động vốn khó có thể giảm mạnh trong ngắn hạn. Trong bối cảnh đó, mặt bằng lãi suất phát hành ở mức hai chữ số không chỉ phản ánh sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư mà còn cho thấy chi phí vốn mà doanh nghiệp phải chấp nhận để tiếp cận nguồn vốn trên thị trường.
Bên cạnh đó, rủi ro tái cấp vốn trong thời gian tới sẽ chủ yếu tập trung ở các doanh nghiệp bất động sản gặp khó khăn, đặc biệt là những đơn vị từng chậm thanh toán hoặc gia hạn trái phiếu trong giai đoạn 2023 - 2024. Trong bối cảnh mặt bằng lãi suất vẫn ở mức cao, khả năng tiếp cận nguồn vốn mới của nhóm doanh nghiệp này sẽ tiếp tục gặp nhiều thách thức.
Nhìn rộng hơn, đây cũng là quá trình sàng lọc tất yếu của thị trường trái phiếu doanh nghiệp. Khi khung pháp lý ngày càng hoàn thiện và tiêu chuẩn phát hành được nâng lên, dòng vốn sẽ có xu hướng chảy về những doanh nghiệp minh bạch, có năng lực tài chính tốt và dự án khả thi. Ngược lại, những doanh nghiệp không cải thiện được chất lượng tín dụng và quản trị tài chính sẽ ngày càng khó tiếp cận thị trường vốn./.
