Việt Nam sắp có thêm loạt sân bay mới với quy mô tầm cỡ

Việt Nam đang bước vào giai đoạn mở rộng mạnh mạng lưới hạ tầng hàng không. Theo điều chỉnh Quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, đến năm 2030, cả nước dự kiến có 32 cảng hàng không, gồm 15 cảng hàng không quốc tế và 17 cảng hàng không quốc nội. Tổng diện tích đất dành cho hệ thống cảng hàng không khoảng 26.025ha.

Trong đó, 15 cảng hàng không quốc tế gồm Nội Bài, Gia Bình, Vân Đồn, Cát Bi, Thọ Xuân, Vinh, Phú Bài, Đà Nẵng, Chu Lai, Cam Ranh, Liên Khương, Long Thành, Tân Sơn Nhất, Cần Thơ và Phú Quốc. Nhóm 17 cảng hàng không quốc nội gồm Lai Châu, Điện Biên, Sa Pa, Nà Sản, Đồng Hới, Quảng Trị, Pleiku, Phù Cát, Tuy Hòa, Buôn Ma Thuột, Phan Thiết, Rạch Giá, Cà Mau, Côn Đảo, Biên Hòa, Thành Sơn và Thổ Chu.

Việc bổ sung thêm các sân bay mới cho thấy tư duy phát triển hạ tầng hàng không đang có sự thay đổi lớn. Sân bay không còn chỉ là công trình giao thông, mà trở thành một cấu phần quan trọng trong chiến lược phát triển vùng, giúp các địa phương rút ngắn khoảng cách với trung tâm kinh tế, mở rộng không gian du lịch, công nghiệp và logistics.

Đồng Nai: Long Thành giữ vai trò trung tâm trung chuyển hàng không mới

Trong số các dự án đang được triển khai, Cảng hàng không quốc tế Long Thành tại TP. Đồng Nai đang là công trình có quy mô lớn nhất và được quan tâm nhiều nhất hiện nay. Đây là dự án trọng điểm quốc gia, được định hướng trở thành trung tâm trung chuyển hàng không lớn nhất của Việt Nam trong tương lai.

Giai đoạn 1 của sân bay Long Thành đang được thi công với mục tiêu đưa vào khai thác thương mại trong năm 2026. Khi hoàn thành toàn bộ, sân bay được quy hoạch đạt công suất 100 triệu hành khách mỗi năm. Với quy mô này, Long Thành không chỉ chia sẻ áp lực với sân bay Tân Sơn Nhất, mà còn mở ra khả năng cạnh tranh với các trung tâm hàng không lớn trong khu vực Đông Nam Á.

Vai trò của Long Thành vì vậy vượt xa phạm vi một sân bay mới của Đồng Nai. Công trình này được kỳ vọng tái định hình mạng lưới hàng không phía Nam, thúc đẩy logistics, thương mại, dịch vụ và tạo động lực phát triển cho toàn vùng Đông Nam Bộ.

Bắc Ninh: Gia Bình mở thêm cửa ngõ hàng không cho vùng Thủ đô

Ở phía Bắc, sân bay Gia Bình tại Bắc Ninh là một trong những điểm mới đáng chú ý nhất trong quy hoạch hàng không. Dự án được khởi công giai đoạn đầu từ cuối năm 2024 và đang được triển khai với tốc độ nhanh nhằm phục vụ các mục tiêu phát triển của vùng Thủ đô trong giai đoạn tới.

Theo quy hoạch điều chỉnh mới nhất, Gia Bình được nâng cấp thành sân bay quốc tế lưỡng dụng, thay vì chỉ là sân bay chuyên dùng như định hướng ban đầu. Điều này giúp dự án có vai trò rộng hơn, vừa phục vụ mục tiêu dân dụng, vừa gắn với nhiệm vụ an ninh - quốc phòng.

Sân bay Gia Bình được kỳ vọng góp phần giảm tải cho Nội Bài trong dài hạn, đồng thời tạo thêm động lực cho tam giác công nghiệp Bắc Ninh - Bắc Giang - Hải Dương. Đây là khu vực tập trung nhiều doanh nghiệp công nghệ, điện tử và sản xuất lớn của miền Bắc, nơi nhu cầu vận chuyển hàng hóa, chuyên gia và kết nối quốc tế ngày càng tăng.

Quảng Trị: Sân bay mới tăng lực kết nối cho Bắc Trung Bộ

Tại miền Trung, Quảng Trị đang triển khai dự án Cảng hàng không Quảng Trị theo hình thức BOT, với tổng vốn đầu tư hơn 5.800 tỷ đồng. Cuối tháng 12/2023, tỉnh Quảng Trị đã trao quyết định lựa chọn nhà đầu tư và giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp dự án PPP cho liên danh T&T Group - CIENCO4.

Theo thông tin mới nhất, Bộ Xây dựng đang đề xuất nâng quy mô sân bay Quảng Trị từ cấp 4C lên 4E để có thể tiếp nhận các dòng máy bay lớn hơn. Nếu được triển khai theo hướng này, sân bay Quảng Trị sẽ có dư địa khai thác rộng hơn, nhất là trong bối cảnh khu vực Bắc Trung Bộ cần thêm hạ tầng để phát triển du lịch, thương mại và logistics.

Sau sắp xếp hành chính, Quảng Trị cũng trở thành một trong số ít địa phương sở hữu hai sân bay dân dụng gồm Đồng Hới và Quảng Trị. Đây là lợi thế đáng kể nếu địa phương khai thác tốt các trục kết nối ven biển, hành lang kinh tế Đông - Tây và các điểm đến du lịch, lịch sử, tâm linh trong khu vực.

Lâm Đồng: Phan Thiết tạo cú hích cho du lịch biển Mũi Né

Ở khu vực Nam Trung Bộ, Cảng hàng không Phan Thiết là dự án được kỳ vọng tạo cú hích lớn cho du lịch biển. Tháng 4/2026, UBND tỉnh Lâm Đồng và Tập đoàn Sun Group đã tổ chức lễ khởi công hạng mục hàng không dân dụng của dự án.

Sân bay Phan Thiết tọa lạc tại phường Mũi Né, có tổng vốn hơn 3.900 tỷ đồng, diện tích gần 75ha. Dự án được quy hoạch theo tiêu chuẩn cấp 4E, cấp độ cho phép khai thác các dòng máy bay thân rộng hiện đại, với công suất thiết kế khoảng 2 triệu hành khách mỗi năm trong giai đoạn 1.

Với vị trí gắn trực tiếp với Mũi Né, một trong những trung tâm du lịch biển nổi bật của Việt Nam, sân bay Phan Thiết được kỳ vọng rút ngắn đáng kể thời gian tiếp cận của du khách. Khi hoàn thành, dự án có thể giúp khu vực này giảm phụ thuộc vào đường bộ từ TP.HCM hoặc các sân bay lân cận, qua đó mở rộng dư địa tăng trưởng cho du lịch và dịch vụ nghỉ dưỡng.

Lào Cai: Sa Pa chờ cú mở cửa hàng không cho vùng Tây Bắc

Tại vùng Tây Bắc, sân bay Sa Pa ở Lào Cai là dự án được kỳ vọng mở thêm cửa ngõ hàng không cho một trong những điểm đến du lịch nổi tiếng nhất miền núi phía Bắc. Dự án đã được động thổ và triển khai công tác giải phóng mặt bằng, song các hạng mục thi công trọng điểm vẫn chưa có tín hiệu mới rõ ràng.

Khi đi vào hoạt động, sân bay Sa Pa được kỳ vọng rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển từ các đô thị lớn đến Lào Cai, giảm phụ thuộc vào đường bộ và đường sắt. Đây là yếu tố quan trọng với một địa phương có lợi thế lớn về du lịch nhưng còn chịu nhiều hạn chế về khoảng cách và điều kiện giao thông.

Nếu được triển khai hiệu quả, sân bay Sa Pa có thể tạo thêm động lực cho du lịch Sa Pa và các điểm đến vùng cao lân cận, đồng thời mở rộng khả năng kết nối thương mại, dịch vụ cho khu vực Tây Bắc.

Lai Châu: Sân bay mới giảm phụ thuộc vào đường bộ

Lai Châu là một trong những địa phương vùng cao được quy hoạch sân bay mới nhằm cải thiện khả năng kết nối. Theo quy hoạch quốc gia, sân bay Lai Châu có công suất ban đầu khoảng 500.000 hành khách mỗi năm và đã được chấp thuận chủ trương đầu tư.

Với địa hình miền núi chia cắt mạnh, giao thông đường bộ tại Lai Châu còn nhiều khó khăn. Vì vậy, sân bay mới không chỉ có ý nghĩa vận tải hành khách, mà còn là hạ tầng chiến lược để hỗ trợ phát triển du lịch, thu hút đầu tư, bảo đảm quốc phòng - an ninh và tăng khả năng kết nối vùng.

Trong dài hạn, sân bay Lai Châu được kỳ vọng giúp địa phương giảm tình trạng phụ thuộc gần như hoàn toàn vào đường bộ, đồng thời mở thêm không gian phát triển cho một trong những khu vực còn nhiều dư địa của Tây Bắc.

Thổ Chu: Điểm mới trong quy hoạch hàng không quốc gia

Bên cạnh các dự án đã và đang được triển khai, Thổ Chu cũng là điểm đáng chú ý khi được bổ sung vào quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc. Việc đưa Thổ Chu vào quy hoạch góp phần hoàn thiện mạng lưới hàng không tại khu vực biển đảo, đồng thời phục vụ yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh và kết nối lãnh thổ.

Dù còn cần thêm thời gian để cụ thể hóa về đầu tư, quy mô và lộ trình triển khai, sân bay Thổ Chu cho thấy định hướng mở rộng mạng lưới hàng không không chỉ tập trung ở đất liền, mà còn tính đến các địa bàn đảo xa, nơi hạ tầng giao thông giữ vai trò đặc biệt quan trọng.

Loạt sân bay mới cho thấy Việt Nam đang chuyển từ tư duy "có sân bay để đi lại" sang "có sân bay để mở đường phát triển". Với Đồng Nai và Bắc Ninh, sân bay gắn với công nghiệp, logistics và vai trò trung chuyển. Với Quảng Trị, Phan Thiết, Sa Pa, Lai Châu, sân bay là cơ hội để rút ngắn khoảng cách, kích hoạt du lịch và tăng sức hút đầu tư.

Tuy nhiên, sân bay chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được đặt trong một hệ sinh thái hạ tầng đồng bộ. Kết nối với cao tốc, đường sắt, cảng biển, khu công nghiệp, đô thị, trung tâm logistics và điểm đến du lịch sẽ quyết định khả năng khai thác thực tế của từng dự án.

Trong vài năm tới, bản đồ hàng không Việt Nam sẽ có thêm nhiều điểm mới. Nhưng thành công của các sân bay này không chỉ được đo bằng số đường băng, nhà ga hay công suất thiết kế, mà bằng khả năng kéo theo dòng khách, dòng vốn, dòng hàng hóa và những không gian kinh tế mới cho từng địa phương.