Tập đoàn TH - Bản lĩnh và khát vọng của một doanh nghiệp dân tộc mang phẩm hạnh anh hùng

Nhìn từ quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng của Việt Nam, trao đổi với Tạp chí điện tử Bất động sản Việt Nam (Reatimes.vn), PGS. TSKH. Võ Đại Lược, Chủ tịch Hội đồng quản lý Trung tâm Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương (VAPEC), nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế và Chính trị Thế giới cho rằng, vai trò của doanh nhân đang có sự thay đổi căn bản. Nếu trước đây doanh nghiệp chủ yếu được nhìn nhận như lực lượng sản xuất - kinh doanh, thì trong giai đoạn phát triển mới, họ phải trở thành những người “đồng kiến tạo” tăng trưởng, góp phần hình thành những năng lực phát triển mới cho quốc gia.

Theo ông, mỗi doanh nghiệp tiên phong đang mở ra một hướng đi khác nhau cho kinh tế Việt Nam và Tập đoàn TH chính là một trường hợp tiêu biểu. PGS. TSKH. Võ Đại Lược nhấn mạnh điều tạo nên dấu ấn của doanh nghiệp này không chỉ là cuộc cách mạng sữa tươi sạch hay việc tiên phong phát triển nông nghiệp công nghệ cao, mà là cách Anh hùng Lao động Thái Hương kiên trì theo đuổi những vấn đề mang ý nghĩa lâu dài đối với tương lai quốc gia: Từ nâng cao thể lực, trí lực và tầm vóc người Việt đến phát triển khoa học, công nghệ, dữ liệu ngành và đóng góp vào việc hoàn thiện chính sách về dinh dưỡng học đường.

Có lẽ cũng bởi vậy mà trong suốt cuộc trò chuyện với chúng tôi, PGS. TSKH. Võ Đại Lược nhiều lần nhắc lại một triết lý của Nhà sáng lập Tập đoàn TH mà ông cho rằng, đã định hình toàn bộ hành trình phát triển của doanh nghiệp: “Làm điều gì tốt cho con người và tốt cho muôn loài trên nền tảng phát triển bền vững, đó chính là hạnh phúc đích thực”.

Từ góc nhìn của một nhà kinh tế nhiều năm nghiên cứu về chiến lược phát triển quốc gia, PGS. TSKH. Võ Đại Lược nhìn nhận giá trị lớn nhất mà Anh hùng Lao động Thái Hương và Tập đoàn TH tạo dựng không chỉ nằm ở sự phát triển của một doanh nghiệp mà ở việc góp phần kiến tạo những năng lực phát triển mới cho đất nước. Theo ông, khi khát vọng của doanh nghiệp hòa cùng khát vọng phát triển của dân tộc, mỗi bước tiến của Tập đoàn TH cũng góp phần vào những bước tiến của đất nước.

- Thưa PGS. TSKH. Võ Đại Lược, Tập đoàn TH ra đời từ một “sự thúc bách” rất đặc biệt của bà Thái Hương trước cuộc khủng hoảng niềm tin về chất lượng sữa và sức khỏe trẻ em. Từ lời thôi thúc “hãy làm ngay cho trẻ em một ly sữa bằng cả trái tim và tấm lòng người mẹ”, bà đã kiến tạo nên một tập đoàn theo đuổi sứ mệnh “Vì một Việt Nam hùng cường - Vì tầm vóc Việt”. Theo ông, sự khởi đầu ấy cho thấy điều gì về phẩm chất, tầm vóc của Anh hùng Lao động Thái Hương và căn tính phát triển của Tập đoàn TH?

PGS. TSKH. Võ Đại Lược: Tôi cũng từng có dịp làm việc và tìm hiểu thực tế tại trang trại của Tập đoàn TH, gặp gỡ các lãnh đạo của tập đoàn và trực tiếp trao đổi với bà Thái Hương. Theo tôi, bà Thái Hương là một doanh nhân đặc biệt xuất sắc. Nếu nhìn vào khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam, danh hiệu Anh hùng Lao động mà bà được trao hoàn toàn xứng đáng.

Điều khiến tôi ấn tượng nhất là ngay từ những ngày đầu, bà đã lựa chọn một cách tiếp cận rất khoa học và chuyên nghiệp để hiện thực hóa khát vọng của mình. Từ một trăn trở về chất lượng sữa và sức khỏe trẻ em, bà không đi theo lối mòn hay dựa vào kinh nghiệm truyền thống, mà quyết định xây dựng cả một mô hình sản xuất dựa trên khoa học, công nghệ và quản trị hiện đại. Đó cũng chính là căn tính phát triển của Tập đoàn TH được định hình ngay từ thuở “bình minh”.

Ngay từ khi bắt đầu dự án sữa tươi sạch ở Nghệ An, bà không lựa chọn cách làm theo kinh nghiệm truyền thống mà chủ động thuê những chuyên gia hàng đầu thế giới về chăn nuôi bò sữa, thú y, dinh dưỡng, quản trị trang trại và phân phối. Khi đó, nhiều vị trí quản lý chủ chốt do các chuyên gia nước ngoài đảm nhiệm. Doanh nhân Thái Hương sẵn sàng trả mức đãi ngộ rất cao để có được đội ngũ giỏi nhất, bởi theo bà, muốn tạo ra sản phẩm đạt chuẩn quốc tế thì trước hết phải có tri thức và công nghệ quốc tế.

Theo tôi, cách làm đó cho thấy một phẩm chất rất nổi bật của bà Thái Hương là biết trọng dụng và trao quyền cho nhân tài. Không nhiều doanh nghiệp Việt Nam thời điểm đó có tư duy và cách làm như vậy. Bà hiểu rằng muốn giải quyết bài toán của Việt Nam thì phải biết huy động và phát huy trí tuệ của thế giới. Đó là một phẩm chất rất quan trọng của người lãnh đạo và cũng là một trong những yếu tố tạo nên thành công của TH.

Thực tế đã chứng minh lựa chọn ấy là đúng. Chính đội ngũ chuyên gia quốc tế cùng quyết tâm của bà Thái Hương đã giúp TH xây dựng được một hệ thống chăn nuôi bò sữa, chế biến và quản trị hiện đại bậc nhất khu vực. Điều mà trước đây nhiều người cho là không thể thì TH đã làm được.

Chính lựa chọn đó đã tạo nên bản sắc rất riêng của Tập đoàn TH. Tôi từng đến thăm trang trại bò sữa của TH ở Nghệ An và rất ấn tượng với quy trình sản xuất khép kín, hiện đại. Ngay cả khẩu phần ăn của đàn bò cũng được nghiên cứu rất bài bản, dựa trên khoa học dữ liệu và khoa học quản trị tiên tiến. Không chỉ có cỏ, ngô hay các loại thức ăn thông thường, TH còn quy hoạch những cánh đồng hướng dương, kết hợp nhiều loại nguyên liệu dinh dưỡng theo công thức khoa học nhằm bảo đảm sức khỏe đàn bò và chất lượng sữa. Mọi khâu từ giống, thức ăn, chăn nuôi, vắt sữa đến chế biến đều được kiểm soát nghiêm ngặt theo tiêu chuẩn quốc tế. Điều đó cho thấy bà Thái Hương luôn theo đuổi triết lý làm thật, làm đến cùng để tạo ra ly sữa sạch đúng nghĩa và “trả sữa về đúng nghĩa là sữa”.

Tôi cũng đánh giá cao ở bà một tầm nhìn rất dài hạn. Thành công của TH không dừng lại ở Nghệ An mà còn được mở rộng sang Liên bang Nga với dự án chăn nuôi bò sữa quy mô lớn ứng dụng công nghệ cao. Đây là một bước đi rất táo bạo. Tôi từng có nhiều năm học tập và làm việc tại Liên Xô (cũ), biết rất nhiều doanh nghiệp Việt Nam hoạt động ở Liên bang Nga, nhưng làm được như bà Thái Hương thì rất hiếm. Dường như ở Việt Nam cũng chỉ có một bà Thái Hương làm được điều đó.

Có lẽ bởi vậy mà Tổng thống Vladimir Putin từng trực tiếp gặp mặt, trao đổi với bà Thái Hương, đồng thời nhắc đến TH như một điểm sáng trong hợp tác kinh tế Việt Nam - Liên bang Nga và gọi bà là một “doanh nhân tài ba”. Bà đã được đích thân Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin trực tiếp trao tặng Huân chương Hữu nghị vì những đóng góp nổi bật góp phần củng cố và phát triển quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Liên bang Nga trong an ninh lương thực. Đây là sự ghi nhận đối với tầm nhìn, năng lực triển khai của TH, đồng thời khẳng định vị thế của doanh nghiệp Việt Nam trên trường quốc tế.

Nhìn từ điểm khởi đầu của TH, có thể thấy động lực của bà Thái Hương xuất phát điểm là nỗi trăn trở trước chất lượng sữa và sức khỏe của trẻ em Việt Nam, nhưng để hiện thực hóa điều đó, bà đã chấp nhận bước vào con đường khó nhất: Đầu tư quy mô lớn, áp dụng công nghệ quản trị và khoa học dữ liệu hiện đại, xây dựng một chuỗi sản xuất đồng bộ và chấp nhận chi phí rất cao để tạo ra sản phẩm đạt chuẩn. Chính sự kết hợp giữa trái tim của một người mẹ, khát vọng phụng sự cộng đồng với tư duy quản trị hiện đại và tầm nhìn quốc tế đã hình thành nên căn tính phát triển của TH ngay từ những ngày đầu.

Vì vậy, tôi cho rằng danh hiệu Anh hùng Lao động của bà Thái Hương không chỉ ghi nhận thành công của một doanh nhân, mà còn ghi nhận một người đã góp phần mở ra một hướng phát triển mới cho ngành chăn nuôi bò sữa và công nghiệp sữa Việt Nam, đưa nông nghiệp công nghệ cao của Việt Nam từng bước vươn tới các tiêu chuẩn quốc tế.

- Thưa ông, ở câu chuyện khởi đầu của TH, “ly sữa sạch” xuất phát từ trăn trở về sức khỏe trẻ em từ tấm lòng của một người mẹ. Sau đó, Anh hùng Lao động Thái Hương dần mở rộng thành một triết lý phát triển: Đầu tư cho thể lực và trí lực chính là đầu tư cho nòi giống, cho tương lai và sự phát triển bền vững của dân tộc. Từ góc nhìn kinh tế phát triển, theo ông, tại sao chất lượng dinh dưỡng, sức khỏe và tầm vóc con người cần được nhìn nhận như một loại hạ tầng nền tảng đối với tương lai phát triển của cả một dân tộc?

PGS. TSKH. Võ Đại Lược: Điều đáng trân trọng ở Anh hùng Lao động Thái Hương không chỉ là tấm lòng của một người mẹ dành cho trẻ em, mà còn là một tầm nhìn phát triển rất sâu sắc, nhìn thấy từ rất sớm những nền tảng quyết định sức mạnh và tương lai của một quốc gia.

Từ một trăn trở về ly sữa sạch, bà đã nhìn xa hơn rất nhiều khi coi thể lực, trí lực và tầm vóc con người là nền tảng của sức mạnh quốc gia. Điều đó cho thấy Anh hùng Lao động Thái Hương là một người luôn trăn trở về những nền tảng phát triển lâu dài của đất nước. Tôi cho rằng, đây chính là điểm thể hiện rõ trí tuệ, tầm nhìn chiến lược và khát vọng phụng sự của bà. Có lẽ, phẩm hạnh anh hùng của một doanh nhân cũng được thể hiện trước hết ở khả năng nhìn xa hơn lợi ích của doanh nghiệp để hướng tới những giá trị lâu dài cho đất nước.

Quan điểm ấy cũng phản ánh đúng một xu hướng tư duy đang ngày càng được khẳng định trên thế giới: Cạnh tranh giữa các quốc gia không còn chủ yếu là cạnh tranh về tài nguyên hay vốn đầu tư, mà là cạnh tranh về chất lượng con người.

Một nền kinh tế có thể xây dựng đường sá hiện đại, đầu tư công nghệ tiên tiến, nhưng nếu người lao động không có sức khỏe, thể lực, trí tuệ và khả năng tiếp thu tri thức thì những hạ tầng ấy cũng khó được khai thác một cách hiệu quả.

Vì vậy, dinh dưỡng và sức khỏe phải được nhìn nhận như nền móng của vốn con người. Một đứa trẻ được nuôi dưỡng tốt sẽ có điều kiện phát triển đầy đủ hơn về thể chất, nhận thức và khả năng học tập; khi trưởng thành sẽ có năng suất lao động cao hơn, khả năng đổi mới sáng tạo tốt hơn và năng lực thích ứng lớn hơn trước những biến động của ngoại cảnh.

Những nghiên cứu gần đây của Ngân hàng Thế giới càng cho thấy rõ điều đó. Báo cáo Human Capital Report 2026 ước tính rằng những thiếu hụt về sức khỏe, dinh dưỡng, học tập và kỹ năng đang khiến các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình đánh mất khoảng 51% thu nhập lao động tiềm năng trong tương lai. Điều đó đồng nghĩa, đầu tư cho con người ngay từ những năm đầu đời không chỉ tạo ra một thế hệ khỏe mạnh hơn mà còn quyết định năng suất, khả năng đổi mới sáng tạo và sức cạnh tranh của cả nền kinh tế trong nhiều thập kỷ sau.

Đối với Việt Nam, vấn đề này càng có ý nghĩa khi chúng ta đang chuyển sang mô hình tăng trưởng dựa nhiều hơn vào năng suất, khoa học, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao. Mặc dù tình trạng suy dinh dưỡng trẻ em đã được cải thiện đáng kể, Việt Nam vẫn đang đối mặt với gánh nặng kép như suy dinh dưỡng thấp còi còn cao ở một số vùng khó khăn, trong khi thừa cân, béo phì và thiếu vi chất lại có xu hướng gia tăng. Nếu không được giải quyết đồng bộ, những thách thức này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng dân số, chất lượng nguồn nhân lực và khả năng tận dụng lợi thế của thời kỳ dân số vàng.

Việc Đảng và Nhà nước đặt mục tiêu nâng cao thể lực, trí lực, tầm vóc và tuổi thọ khỏe mạnh của người dân trong các chiến lược phát triển hiện nay cũng cho thấy sức khỏe không còn được nhìn nhận đơn thuần là chính sách an sinh, mà đã trở thành một cấu phần của chiến lược phát triển quốc gia. Theo tôi, chính ở điểm này có thể thấy chiều sâu trong tư duy của bà Thái Hương. Bà không nhìn dinh dưỡng chỉ dưới góc độ chăm sóc sức khỏe hay trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, mà nhìn đó như một chiến lược đầu tư cho vốn con người, cho chất lượng nguồn nhân lực và năng lực cạnh tranh dài hạn của quốc gia. Đây là một cách tiếp cận mang tầm nhìn phát triển, vượt lên trên lợi ích của một doanh nghiệp hay một ngành kinh tế.

Đầu tư cho con người là quá trình tích lũy lâu dài để hình thành “hạ tầng mềm” của quốc gia. Khi trẻ em được phát triển tốt hơn về thể chất và trí tuệ, đất nước sẽ có một lực lượng lao động khỏe mạnh hơn, có tri thức hơn, năng suất cao hơn và đủ khả năng làm chủ công nghệ. Vì vậy, đầu tư cho dinh dưỡng, sức khỏe và tầm vóc con người thực chất là đầu tư cho nền móng phát triển bền vững và năng lực cạnh tranh lâu dài của quốc gia.

- Nếu đầu tư cho con người chính là đầu tư vào “hạ tầng mềm” của quốc gia, thì theo PGS, việc Anh hùng Lao động Thái Hương nhiều năm qua kiên trì đề xuất xây dựng Luật Dinh dưỡng học đường gợi mở điều gì về tầm nhìn của một doanh nhân luôn lựa chọn kiến tạo những nền tảng phát triển lâu dài cho đất nước?

PGS. TSKH. Võ Đại Lược: Điều đáng nói là cách bà lựa chọn giải quyết vấn đề. Việc đề xuất xây dựng Luật Dinh dưỡng học đường cho thấy bà hướng tới một mục tiêu cao hơn, đó là đưa những trăn trở về dinh dưỡng và phát triển con người từ sáng kiến của doanh nghiệp trở thành một định hướng chính sách lâu dài.

Đây là điểm tôi cho rằng thể hiện rất rõ tầm nhìn chiến lược và khát vọng phát triển minh bạch, bài bản của bà. Bởi suy cho cùng, một chương trình hay một dự án của doanh nghiệp có thể tạo ra tác động trong một giai đoạn nhất định, nhưng một khuôn khổ pháp lý tốt có thể tạo ra ảnh hưởng cho nhiều thế hệ. Khi một vấn đề được thể chế hóa, lợi ích không còn phụ thuộc vào nỗ lực của một cá nhân hay một doanh nghiệp, mà trở thành trách nhiệm và cam kết lâu dài của Nhà nước và toàn xã hội.

Điều tôi đặc biệt ấn tượng là hành trình ấy bắt đầu từ trực cảm của một người mẹ, nhưng không chỉ dừng lại ở đó. Qua nhiều năm, bà đã cùng các nhà khoa học, chuyên gia dinh dưỡng và các cơ quan quản lý nghiên cứu, xây dựng cơ sở khoa học cho Chương trình Sữa học đường quốc gia, đồng thời kiên trì thúc đẩy đề xuất xây dựng Luật Dinh dưỡng học đường. Điều đó cho thấy câu chuyện trăn trở của cá nhân đã trở thành tư duy kiến tạo chính sách.

Quan trọng hơn, tư duy ấy không dừng lại ở câu chuyện dinh dưỡng. Điều bà Thái Hương thực sự theo đuổi là một tư tưởng phát triển, rằng muốn đất nước hùng cường thì trước hết phải có những con người khỏe mạnh, có trí tuệ, có tầm vóc và đủ năng lực làm chủ tương lai. Nhiều lần bà nhấn mạnh rằng mục tiêu tăng trưởng hai con số chỉ thực sự bền vững khi được xây dựng trên nền tảng thể chất vững mạnh của giống nòi. Theo bà, nếu đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình thì sự vươn mình ấy cũng phải được thể hiện ở tầm vóc, thể lực và trí lực của người Việt Nam.

Tư duy đó được thể hiện nhất quán trong những lĩnh vực mà bà lựa chọn đầu tư. Bà không chỉ xây dựng một doanh nghiệp sữa hay kiên trì theo đuổi các chương trình dinh dưỡng học đường, mà còn đầu tư vào giáo dục với Hệ thống trường TH School. Từ dinh dưỡng, sức khỏe đến giáo dục, mỗi bước đi đều hướng tới một mục tiêu thống nhất là phát triển con người, góp phần hình thành những thế hệ người Việt khỏe mạnh hơn, có tri thức, có nhân cách và đủ năng lực hội nhập. Tôi cho rằng, đó là một cách nhìn rất đáng suy ngẫm, bởi bà đã đặt phát triển con người vào đúng vị trí của một nguồn lực chiến lược, quyết định sức mạnh lâu dài và năng lực cạnh tranh của quốc gia.

Theo tôi, chính ở đây có thể thấy rõ tinh thần phụng sự của bà. Bà không lựa chọn những mục tiêu dễ tạo dấu ấn hay mang lại hiệu quả trong ngắn hạn, mà kiên trì theo đuổi một vấn đề rất căn bản nhưng cũng rất khó là nâng cao chất lượng con người Việt Nam từ gốc. Thành quả của lựa chọn ấy không thể đo đếm bằng kết quả của một năm hay một nhiệm kỳ, mà sẽ được kiểm chứng sau hàng chục năm, khi những đứa trẻ hôm nay trở thành lực lượng lao động khỏe mạnh hơn, có tri thức hơn, sáng tạo hơn và đủ năng lực cạnh tranh trong một nền kinh tế dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Có lẽ vì thế, thông điệp “Hãy để mỗi bữa ăn học đường, mỗi ly sữa tươi sạch không chỉ nuôi dưỡng thể chất, mà còn thắp lên khát vọng và ý chí vươn mình của dân tộc Việt. Một ly sữa chấn hưng dân tộc” của bà Thái Hương không chỉ có ý nghĩa truyền cảm hứng, mà còn là một triết lý phát triển. Trong đó, mỗi ly sữa không chỉ nuôi dưỡng thể chất của một đứa trẻ hôm nay, mà còn góp phần bồi đắp vốn con người, nâng cao nội lực quốc gia và tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của dân tộc trong tương lai.

Nhìn từ góc độ đó, tôi cho rằng Anh hùng Lao động Thái Hương không chỉ là một doanh nhân kiến tạo doanh nghiệp, mà còn là một người luôn trăn trở kiến tạo những nền tảng phát triển lâu dài cho đất nước. Và có lẽ, đó cũng chính là ý nghĩa sâu sắc nhất của tinh thần phụng sự mà bà đã bền bỉ theo đuổi suốt hành trình phát triển của mình.

- Điều chúng tôi đặc biệt ấn tượng ở Anh hùng Lao động Thái Hương là từ một trăn trở về sức khỏe và tầm vóc trẻ em, bà không lựa chọn con đường kêu gọi hay vận động đơn thuần, mà kiên trì “đi” bằng khoa học. Từ nghiên cứu cùng các chuyên gia, triển khai các mô hình thực tiễn, sử dụng khoa học dữ liệu đến kiến nghị hoàn thiện chính sách, bà dường như luôn bắt đầu bằng bằng chứng trước khi đưa ra giải pháp. Theo ông, cách tiếp cận đi từ trăn trở đến khoa học, từ thực tiễn đến kiến tạo thể chế ấy phản ánh điều gì về tư duy phát triển, phương pháp kiến tạo và tầm vóc của Anh hùng Lao động Thái Hương?

PGS. TSKH. Võ Đại Lược: Đúng là như vậy. Điều đáng quý ở Anh hùng Lao động Thái Hương là bà luôn lựa chọn chuyển hóa những trăn trở của mình thành những giải pháp có cơ sở khoa học. Đây không chỉ là một phương pháp làm việc bài bản, mà còn phản ánh một tư duy phát triển rất hiện đại. Bà không bắt đầu bằng việc đưa ra một kiến nghị rồi tìm dẫn chứng để bảo vệ quan điểm của mình, mà bắt đầu từ việc nghiên cứu, kiểm chứng bằng thực tiễn và để chính những bằng chứng khoa học dẫn dắt quá trình hình thành giải pháp.

Điều đó thể hiện một cách tiếp cận rất căn cơ và cũng rất khác với cách làm thông thường. Nhiều người khi muốn thay đổi một chính sách thường bắt đầu từ mong muốn hay đề xuất của mình. Còn bà Thái Hương lại lựa chọn con đường khó hơn là xây dựng cơ sở khoa học trước, kiểm nghiệm trong thực tiễn, tích lũy dữ liệu và chỉ khi những kết quả ấy đủ sức thuyết phục mới đề xuất hoàn thiện chính sách. Theo tôi, đây là cách làm của một người muốn giải quyết tận gốc vấn đề chứ không chỉ xử lý những biểu hiện trước mắt.

Trong nhiều năm qua, TH đã phối hợp với các nhà khoa học, chuyên gia dinh dưỡng, các cơ quan quản lý và nhiều tổ chức trong, ngoài nước nghiên cứu về dinh dưỡng học đường; xây dựng hàng trăm thực đơn phù hợp với từng nhóm tuổi và điều kiện vùng miền; triển khai các mô hình thực tiễn, tích lũy dữ liệu và đánh giá kết quả trước khi kiến nghị hoàn thiện chính sách. Điều đó cho thấy bà không để quan điểm cá nhân dẫn dắt khoa học, mà để khoa học, dữ liệu và thực tiễn dẫn dắt quá trình hình thành chính sách.

Cách làm ấy của bà Thái Hương cũng rất đúng với tinh thần của khoa học chính sách hiện đại. Ngày nay, thế giới ngày càng nhấn mạnh cách tiếp cận “hoạch định chính sách dựa trên bằng chứng”, nghĩa là các quyết định chính sách phải được xây dựng trên cơ sở nghiên cứu, dữ liệu và kết quả thực tiễn, thay vì chỉ dựa trên kinh nghiệm hay mong muốn chủ quan.

Quan trọng hơn, điều tôi nhìn thấy ở đây không chỉ là phương pháp nghiên cứu, mà là tư duy kiến tạo thể chế của một doanh nhân. Bà không chỉ mong muốn giải quyết một vấn đề của doanh nghiệp hay của riêng ngành sữa, mà luôn hướng tới việc tạo dựng những nền tảng phát triển lâu dài cho đất nước thông qua chính sách. Điều đó cho thấy bà nhìn vai trò của doanh nhân không dừng ở việc tạo ra sản phẩm hay giá trị kinh tế, mà còn ở khả năng đóng góp tri thức, kinh nghiệm thực tiễn và sáng kiến để cùng Nhà nước hoàn thiện thể chế phát triển.

Theo tôi, chính phương pháp ấy tạo nên bản lĩnh kiến tạo của bà. Những kiến nghị của bà không chỉ xuất phát từ tâm huyết của một doanh nhân hay tình yêu thương của một người mẹ, mà còn được xây dựng trên nền tảng tri thức, dữ liệu và những kết quả đã được kiểm chứng. Đó cũng là lý do các đề xuất của bà không chỉ có sức thuyết phục về mặt khoa học, mà còn có giá trị tham khảo lâu dài đối với quá trình hoạch định chính sách.

Nhìn rộng hơn, tôi cho rằng đây cũng là một gợi mở rất đáng suy ngẫm về hình mẫu doanh nhân trong giai đoạn phát triển mới. Một doanh nhân lớn không chỉ tạo ra những sản phẩm tốt cho thị trường, mà còn có thể góp phần tạo ra những ý tưởng tốt, những dữ liệu tốt và những chính sách tốt cho quốc gia. Đó cũng chính là tầng giá trị cao hơn mà Anh hùng Lao động Thái Hương đang bền bỉ theo đuổi.

- Đúng như ông đã nhận xét, một điểm rất đáng chú ý trong tư duy của Anh hùng Lao động Thái Hương là bà không lựa chọn khai thác những lợi thế sẵn có của Việt Nam theo cách truyền thống, mà luôn tìm cách gia tăng giá trị bằng khoa học, công nghệ, quản trị hiện đại và tiêu chuẩn quốc tế. Từ sữa tươi, dược liệu đến nhiều sản phẩm nông nghiệp khác, bà đều kiên trì theo đuổi cách tiếp cận ấy. Theo ông, tư duy này gợi mở điều gì về con đường để Việt Nam chuyển hóa tài nguyên thiên nhiên và tri thức bản địa thành những sản phẩm có giá trị gia tăng cao, thương hiệu quốc gia và năng lực cạnh tranh toàn cầu?

PGS. TSKH. Võ Đại Lược: Trong nhiều năm, Việt Nam chủ yếu phát triển dựa trên khai thác tài nguyên thiên nhiên, lợi thế lao động chi phí thấp và xuất khẩu nguyên liệu hoặc sản phẩm sơ chế. Mô hình đó đã góp phần tạo ra tăng trưởng, nhưng giá trị gia tăng còn thấp và năng lực cạnh tranh chưa thực sự bền vững. Muốn bước sang một giai đoạn phát triển cao hơn, chúng ta phải chuyển từ khai thác lợi thế sẵn có sang kiến tạo giá trị mới bằng tri thức, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Theo tôi, điều đáng chú ý trong tư duy của Anh hùng Lao động Thái Hương là bà không nhìn tài nguyên như một lợi thế để khai thác, mà là nền tảng để sáng tạo ra giá trị mới. Điều bà hướng tới không chỉ là khai thác nguồn nguyên liệu của Việt Nam, mà là tổ chức lại toàn bộ chuỗi giá trị, từ nghiên cứu giống, tiêu chuẩn nguyên liệu, công nghệ chế biến, quản trị chất lượng đến xây dựng thương hiệu. Chính những yếu tố đó mới quyết định giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của sản phẩm.

Đây cũng là con đường mà nhiều quốc gia thành công đã lựa chọn. Nhật Bản, Hàn Quốc hay New Zealand không phát triển chỉ nhờ lợi thế tự nhiên, mà nhờ biết kết hợp tri thức bản địa với khoa học, công nghệ và tiêu chuẩn quốc tế để tạo nên những thương hiệu có sức cạnh tranh toàn cầu.

Theo tôi, Việt Nam cũng cần đi theo hướng đó. Chúng ta có nguồn tài nguyên sinh học phong phú, nền nông nghiệp nhiệt đới đa dạng và nhiều tri thức truyền thống quý giá. Nhưng những lợi thế ấy chỉ thực sự trở thành sức mạnh quốc gia khi được chuyển hóa thành những sản phẩm có hàm lượng khoa học và công nghệ cao, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế và xây dựng được thương hiệu Việt Nam trên thị trường toàn cầu.

Nhìn từ góc độ đó, cách tiếp cận của bà Thái Hương không chỉ gợi mở một hướng đi cho một doanh nghiệp, mà còn cho cả quá trình nâng cấp mô hình tăng trưởng của Việt Nam, khi không cạnh tranh bằng những gì thiên nhiên sẵn có, mà bằng giá trị mới được tạo ra từ tri thức, khoa học và đổi mới sáng tạo.

- Trong quá trình phát triển, TH luôn đầu tư mạnh vào công nghệ cao, dữ liệu, tự động hóa và gần đây là chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo. Tuy nhiên, có thể thấy mục tiêu mà TH hướng tới không phải là sở hữu những công nghệ hiện đại nhất, mà là nâng cao năng suất, kiểm soát chất lượng, cải thiện đời sống người dân và tạo ra giá trị bền vững. Theo ông, cách tiếp cận lấy con người làm trung tâm ấy có ý nghĩa như thế nào trong quá trình Việt Nam đổi mới mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học, công nghệ và chuyển đổi số?

PGS. TSKH. Võ Đại Lược: Đây là một quan điểm rất đúng với bản chất của phát triển. Không chỉ trong quản trị doanh nghiệp mà ở tầm quốc gia, con người luôn phải là trung tâm và cũng là mục tiêu cuối cùng của mọi chính sách phát triển. Công nghệ dù hiện đại đến đâu cũng chỉ là phương tiện để phục vụ con người chứ không thể trở thành mục tiêu tự thân.

Hiện nay, chúng ta nói rất nhiều về trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, tự động hóa hay chuyển đổi số. Đó đều là những công nghệ có thể tạo ra bước nhảy vọt về năng suất và năng lực cạnh tranh. Tuy nhiên, công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành năng suất cao hơn, chất lượng sản phẩm tốt hơn, sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực và cuối cùng là nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Nếu không, đầu tư công nghệ sẽ rất khó tạo ra giá trị phát triển thực chất.

Tôi cho rằng điều đáng chú ý trong cách tiếp cận của bà Thái Hương là luôn đặt công nghệ vào trong một mục tiêu phát triển cụ thể. Công nghệ được sử dụng để kiểm soát chất lượng sản phẩm tốt hơn, sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn, nâng cao năng suất lao động, giảm tác động đến môi trường và cuối cùng là mang lại những sản phẩm an toàn, có lợi cho sức khỏe của người dân. Như vậy, giá trị của công nghệ không được đo bằng mức độ hiện đại của thiết bị, mà từ những thay đổi tích cực mà nó tạo ra cho con người và xã hội.

Đó cũng chính là tinh thần của mô hình tăng trưởng mới mà Việt Nam đang hướng tới. Khoa học, công nghệ và chuyển đổi số là động lực rất quan trọng, nhưng mục tiêu cuối cùng vẫn là nâng cao chất lượng tăng trưởng, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân và phát triển đất nước theo hướng nhanh, bền vững. Khi doanh nghiệp luôn đặt con người ở vị trí trung tâm của quá trình đổi mới sáng tạo thì công nghệ mới thực sự trở thành động lực nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

- Có thể thấy, với Anh hùng Lao động Thái Hương, dữ liệu luôn được nhìn nhận là nền tảng để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phát huy hiệu quả. Bởi vậy, bà nhiều lần nhấn mạnh dữ liệu phải được coi là một nguồn tài nguyên, một tư liệu sản xuất mới; đồng thời Việt Nam cần xây dựng hệ thống dữ liệu thống nhất cho từng ngành, từ cây trồng, vật nuôi, đất đai đến thực phẩm và sức khỏe. Theo ông, cách tiếp cận ấy cho thấy TH đã nhìn nhận tương lai của nông nghiệp Việt Nam như thế nào? Và việc hình thành một hệ sinh thái dữ liệu quốc gia sẽ có ý nghĩa ra sao đối với năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh của nông nghiệp Việt Nam?

PGS. TSKH. Võ Đại Lược: Dữ liệu ngày nay thực sự đã trở thành một nguồn lực chiến lược của nền kinh tế. Nhưng giá trị của dữ liệu chỉ được hình thành khi doanh nghiệp có công nghệ để phân tích, có đội ngũ nhân lực chất lượng cao để khai thác và có năng lực quản trị để biến dữ liệu thành những quyết định đúng đắn trong sản xuất và kinh doanh. Nói cách khác, dữ liệu là nền tảng để dự báo, tối ưu hóa và nâng cao chất lượng mọi quyết định trong toàn bộ chuỗi sản xuất. Trong nông nghiệp, ai làm chủ được dữ liệu sẽ làm chủ được năng suất, chất lượng, chi phí và khả năng thích ứng với thị trường.

Nhìn vào TH, tôi cho rằng doanh nghiệp không chỉ đầu tư vào dữ liệu mà còn rất chú trọng thu hút nhân lực chất lượng cao và tiếp thu những công nghệ tiên tiến của thế giới. Điều đó thể hiện ngay trong mô hình chăn nuôi bò sữa công nghệ cao mà TH xây dựng. Chẳng hạn, việc đưa giống hướng dương vào khẩu phần thức ăn cho bò sữa thay vì chỉ sử dụng các loại cỏ truyền thống đã phản ánh cách tiếp cận dựa trên nghiên cứu khoa học, dinh dưỡng vật nuôi và công nghệ hiện đại để nâng cao chất lượng sữa và hiệu quả sản xuất. Đằng sau những quyết định đó đều cần có hệ thống dữ liệu về giống, dinh dưỡng, khí hậu, môi trường chăn nuôi, sức khỏe đàn bò và hiệu quả sản xuất được thu thập, phân tích và cập nhật liên tục. Chính dữ liệu giúp công nghệ phát huy hiệu quả và giúp người quản lý đưa ra những quyết định chính xác hơn thay vì chỉ dựa vào kinh nghiệm. Đó là sự khác biệt so với phương thức chăn nuôi truyền thống.

Theo tôi, tương lai của nông nghiệp Việt Nam cũng phải đi theo hướng đó. Chúng ta không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm hay lợi thế tự nhiên, mà phải chuyển sang một nền nông nghiệp được quản trị bằng dữ liệu, vận hành bằng công nghệ và dẫn dắt bởi tri thức. Khi dữ liệu về đất đai, giống cây trồng, vật nuôi, khí hậu, dịch bệnh hay thị trường được kết nối và khai thác hiệu quả, người sản xuất sẽ đưa ra quyết định chính xác hơn, sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn và nâng cao chất lượng cũng như khả năng cạnh tranh của nông sản Việt Nam.

Quan trọng hơn, nếu hình thành được một hệ sinh thái dữ liệu thống nhất trên phạm vi quốc gia, dữ liệu sẽ trở thành hạ tầng chung của toàn ngành. Khi đó, từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp đến người nông dân đều có thể dựa trên cùng một nền tảng dữ liệu để dự báo cung - cầu, truy xuất nguồn gốc, kiểm soát chất lượng, ứng phó với dịch bệnh và đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế. Đây sẽ là một lợi thế cạnh tranh rất quan trọng của nông nghiệp Việt Nam trong kỷ nguyên số.

TH là một trong những doanh nghiệp tiên phong theo hướng này. Điều đáng chú ý không chỉ là doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao, mà còn cho thấy nông nghiệp hoàn toàn có thể trở thành một ngành kinh tế tri thức, nơi dữ liệu, khoa học, công nghệ và con người cùng tạo ra giá trị gia tăng cao hơn cho sản phẩm Việt Nam. Từ góc độ đó, có thể thấy điều TH theo đuổi không chỉ là chuyển đổi số trong một doanh nghiệp, mà còn gợi mở cách xây dựng hạ tầng dữ liệu cho cả ngành nông nghiệp - nền tảng để Việt Nam chuyển từ một quốc gia có lợi thế về tài nguyên sang một quốc gia có năng lực cạnh tranh dựa trên tri thức và dữ liệu.

- Trong một cuộc trò chuyện với chúng tôi, Anh hùng Lao động Thái Hương cho rằng, Việt Nam cần tiếp tục xây dựng cơ chế, chính sách phù hợp với lợi thế của đất nước mình, đó là nông nghiệp, trong đó có kinh tế rừng, kinh tế biển, kinh tế đồng bằng. Bà nhấn mạnh rằng, cần chú ý vào kinh tế rừng nơi có tỷ lệ nghèo đói còn cao, trải dài ở các vùng biên “phên giậu” của Tổ quốc. Cần có chính sách để lôi kéo tầng lớp doanh nhân và những doanh nghiệp đủ Tâm - Trí - Lực vào lĩnh vực này, đi vào chế biến sâu, xây dựng chuỗi giá trị khép kín; Có chính sách đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; Đưa người nông dân vào một mắt xích trong chuỗi giá trị, dẫn dắt người nông dân xóa đói giảm nghèo bền vững, tiến tới làm giàu, thay đổi ngay trên mảnh đất của chính mình; Xây dựng thương hiệu sản phẩm quốc gia, đạt chuẩn quốc tế cho từng sản phẩm...

Thưa chuyên gia, trong quá trình phát triển, bên cạnh việc đầu tư vào công nghệ, dữ liệu và xây dựng những trang trại quy mô lớn, Tập đoàn TH cũng luôn kiên trì theo đuổi cách tiếp cận đó. Theo ông, mô hình ấy gợi mở cách giải quyết mối quan hệ giữa hiện đại hóa nông nghiệp, phát triển doanh nghiệp và tiến bộ xã hội như thế nào?

PGS. TSKH. Võ Đại Lược: Tôi rất đồng tình với quan điểm của bà Thái Hương. Theo tôi, điều bà đặt ra không đơn thuần là câu chuyện phát triển nông nghiệp, mà là một tư duy phát triển bền vững. Muốn những lợi thế về kinh tế rừng, kinh tế biển hay kinh tế đồng bằng thực sự trở thành động lực tăng trưởng thì không thể chỉ khai thác tài nguyên, mà phải kiến tạo được một hệ sinh thái phát triển, trong đó doanh nghiệp, người dân, khoa học, công nghệ và thể chế cùng đồng hành.

Thực tế, Tập đoàn TH đã lựa chọn đúng cách tiếp cận đó. Doanh nghiệp không chỉ đầu tư vốn, công nghệ hay xây dựng những trang trại hiện đại, mà đồng thời đầu tư cho con người. Bởi công nghệ hay mô hình quản trị tiên tiến chỉ có ý nghĩa khi người lao động đủ năng lực làm chủ. Đầu tư cho con người vì thế không chỉ là trách nhiệm xã hội, mà còn là điều kiện để doanh nghiệp phát triển bền vững và để cả một vùng đất có thể chuyển mình.

Điều đó thể hiện khá rõ tại dự án của TH ở Phủ Quỳ (Nghệ An). Khi TH bắt đầu đầu tư, đây vẫn là một vùng đất còn nhiều khó khăn, đời sống người dân chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp truyền thống với năng suất và thu nhập chưa cao. Thay vì lựa chọn những nơi đã có sẵn điều kiện thuận lợi, TH quyết định đầu tư ngay tại đây, tạo việc làm cho hàng nghìn lao động địa phương, đồng thời đào tạo để người dân từng bước làm chủ các quy trình chăn nuôi, trồng trọt và vận hành nông nghiệp công nghệ cao.

Theo tôi, giá trị lớn nhất không nằm ở số lượng việc làm được tạo ra, mà ở việc người nông dân đã thực sự thay đổi vai trò của mình. Họ không còn chỉ sản xuất dựa trên kinh nghiệm, mà từng bước trở thành chủ thể của chuỗi giá trị nông nghiệp hiện đại, có kỹ năng nghề nghiệp, tư duy sản xuất mới và khả năng tiếp cận khoa học, công nghệ. Đó mới là sự thay đổi căn bản và cũng là nền tảng của hiện đại hóa nông nghiệp.

Tôi cũng rất tâm đắc với quan điểm của bà Thái Hương khi cho rằng phải đưa người nông dân vào chuỗi giá trị để họ có thể làm giàu ngay trên chính mảnh đất của mình. Theo tôi, đó mới là con đường giảm nghèo bền vững. Khi người dân được trang bị tri thức, được tham gia vào chuỗi giá trị và được hưởng thành quả của quá trình phát triển, doanh nghiệp sẽ không chỉ tạo ra tăng trưởng kinh tế, mà còn tạo ra tiến bộ xã hội và củng cố nội lực cho từng địa phương.

Nhìn từ hành trình của TH, tôi cho rằng doanh nghiệp không chỉ kiến tạo những trang trại hiện đại, mà còn góp phần kiến tạo những con người mới và những vùng phát triển mới. Có lẽ đó cũng là điều mà bà Thái Hương luôn theo đuổi: Không phải mang sự phát triển đến cho một vùng đất, mà khơi dậy năng lực phát triển ngay từ chính con người và những lợi thế sẵn có của vùng đất ấy. Theo tôi, đó mới là ý nghĩa sâu xa nhất của phát triển bền vững và cũng là hình mẫu doanh nghiệp mà Việt Nam rất cần trong giai đoạn phát triển mới.

- Như ông vừa chia sẻ, TH không chỉ lựa chọn đầu tư ở những nơi đã có sẵn lợi thế, mà nhiều dự án của doanh nghiệp được triển khai tại các địa bàn còn nhiều khó khăn, từ đó hình thành những vùng sản xuất quy mô lớn, tạo việc làm, thu hút dân cư, phát triển hạ tầng và từng bước thay đổi diện mạo kinh tế - xã hội của địa phương. Theo ông, điều đó gợi mở điều gì về vai trò của doanh nghiệp tư nhân trong việc kiến tạo những cực tăng trưởng mới và thúc đẩy phát triển cân bằng giữa các vùng của Việt Nam?

PGS. TSKH. Võ Đại Lược: Tôi cho rằng đây là một gợi mở rất đáng suy ngẫm đối với chiến lược phát triển của Việt Nam. Chúng ta thường nhìn doanh nghiệp tư nhân như một lực lượng tạo ra của cải và việc làm. Nhưng ở những nền kinh tế phát triển, nhiều doanh nghiệp còn đóng vai trò mở đường cho những không gian phát triển mới, góp phần hình thành những cực tăng trưởng mới và làm thay đổi cấu trúc kinh tế của cả một vùng.

Theo tôi, hành trình của Tập đoàn TH là một minh chứng khá rõ cho điều đó. Doanh nghiệp không chỉ xây dựng một tổ hợp sản xuất sữa quy mô lớn, mà còn góp phần xác lập một hướng phát triển mới cho vùng đất ấy. Một địa phương trước đây chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp truyền thống đã từng bước hình thành một ngành kinh tế có giá trị gia tăng cao hơn, ứng dụng khoa học, công nghệ và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Điều quan trọng hơn cả là doanh nghiệp đã góp phần đánh thức những tiềm năng vốn có của địa phương và chuyển hóa chúng thành động lực phát triển mới.

Đây cũng là điều Việt Nam rất cần trong giai đoạn hiện nay. Muốn phát triển nhanh và bền vững thì không thể để tăng trưởng chỉ tập trung ở một số trung tâm lớn, mà phải tạo ra thêm nhiều không gian phát triển mới trên cả nước. Trong quá trình đó, doanh nghiệp tư nhân không chỉ là nhà đầu tư, mà còn là chủ thể phát hiện tiềm năng, tổ chức lại các nguồn lực và kết nối khoa học, công nghệ, thị trường với lợi thế của từng địa phương.

Tôi cũng rất đồng tình với cách tiếp cận của bà Thái Hương khi luôn lựa chọn đầu tư vào những nơi còn nhiều dư địa phát triển. Bởi nếu chỉ đầu tư vào những nơi đã phát triển thì doanh nghiệp có thể tạo ra giá trị cho chính mình; nhưng khi đầu tư vào những vùng còn khó khăn và góp phần làm thay đổi diện mạo của cả một địa phương, doanh nghiệp đang tạo ra giá trị cho sự phát triển của đất nước. Đó là sự khác biệt giữa phát triển một doanh nghiệp và kiến tạo một không gian phát triển.

Tôi cho rằng đóng góp lớn nhất của TH không chỉ là xây dựng một doanh nghiệp thành công, mà là chứng minh rằng doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành lực lượng kiến tạo những cực tăng trưởng mới. Khi ngày càng có nhiều doanh nghiệp dám đi tới những vùng còn nhiều tiềm năng, mang theo khoa học, công nghệ, quản trị hiện đại và khát vọng phát triển, Việt Nam sẽ có thêm nhiều không gian tăng trưởng mới và nền kinh tế cũng sẽ phát triển cân bằng, bền vững hơn.

- Từ chỗ Việt Nam từng bị coi là không có lợi thế trong chăn nuôi bò sữa quy mô lớn, TH đã từng bước xây dựng một mô hình sản xuất hiện đại, sản phẩm đạt chuẩn quốc tế và mở rộng đầu tư ra nước ngoài. Theo ông, hành trình ấy gợi mở điều gì về khả năng kiến tạo những lợi thế cạnh tranh mới và xây dựng thương hiệu quốc gia từ chính những lĩnh vực mà trước đây chúng ta từng thiếu niềm tin vào năng lực của mình?

PGS. TSKH. Võ Đại Lược: Lịch sử phát triển của nhiều quốc gia cho thấy, lợi thế cạnh tranh không phải lúc nào cũng được thiên nhiên ban tặng, mà rất nhiều khi được chính con người kiến tạo. Tôi cho rằng hành trình của TH là một minh chứng khá rõ cho điều đó.

Trước đây, không ít người cho rằng Việt Nam không có điều kiện để phát triển ngành chăn nuôi bò sữa quy mô lớn. Nhưng Anh hùng Lao động Thái Hương đã lựa chọn một con đường khác khi đầu tư vào công nghệ hiện đại, quản trị theo tiêu chuẩn quốc tế, xây dựng vùng nguyên liệu, kiểm soát toàn bộ chuỗi giá trị và phát triển thương hiệu trên nền tảng chất lượng sản phẩm. Điều đó cho thấy, nếu có tầm nhìn dài hạn và cách làm đúng, doanh nghiệp hoàn toàn có thể kiến tạo những lợi thế cạnh tranh mới, kể cả trong những lĩnh vực mà trước đây chúng ta chưa từng được đánh giá cao.

Đây cũng là con đường mà nhiều quốc gia đi sau đã lựa chọn. Nhật Bản tuy nghèo tài nguyên nhưng xây dựng được năng lực cạnh tranh bằng khoa học, công nghệ, quản trị hiện đại và chất lượng sản phẩm. Hàn Quốc cũng từ một nền kinh tế nông nghiệp đã vươn lên mạnh mẽ nhờ đầu tư cho giáo dục, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Điểm chung của họ là không dựa vào những lợi thế sẵn có, mà chủ động tạo dựng những lợi thế mới bằng tri thức và công nghệ.

Tôi cũng rất đồng tình với cách tiếp cận của bà Thái Hương khi luôn đặt mục tiêu xây dựng thương hiệu trên nền tảng chất lượng thực chất. Thương hiệu quốc gia không được tạo nên trước hết bằng truyền thông, mà bằng những doanh nghiệp có khả năng tạo ra những sản phẩm và dịch vụ đủ sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Khi người tiêu dùng thế giới tin tưởng vào chất lượng của sản phẩm Việt Nam, họ cũng sẽ có niềm tin lớn hơn vào năng lực của doanh nghiệp và của nền kinh tế Việt Nam.

Vì vậy, điều TH mang lại không chỉ là thành công của một doanh nghiệp hay một ngành sản xuất, mà còn góp phần củng cố niềm tin rằng doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn có thể tạo dựng những lợi thế cạnh tranh mới và xây dựng thương hiệu quốc gia ngay từ những lĩnh vực từng được cho là không phải thế mạnh của mình. Theo tôi, đó cũng chính là con đường để Việt Nam từng bước nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu và khẳng định năng lực cạnh tranh của mình trong giai đoạn phát triển mới.

- Nhiều ý kiến cho rằng, mỗi doanh nghiệp thành công trên thị trường quốc tế đều là một “đại sứ” của quốc gia. Theo ông, TH đang đóng góp như thế nào vào việc chuyển hóa các sản phẩm của Việt Nam thành những giá trị đại diện cho trí tuệ, khát vọng và uy tín quốc gia?

PGS. TSKH. Võ Đại Lược: Đúng như bạn đặt vấn đề, trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, mỗi doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh quốc tế đều đồng thời là một “đại diện” cho hình ảnh của quốc gia. Khi một sản phẩm của Việt Nam được người tiêu dùng quốc tế tin tưởng về chất lượng, về tính minh bạch và sự chuyên nghiệp, điều được khẳng định không chỉ là uy tín của doanh nghiệp mà còn là uy tín của năng lực sản xuất Việt Nam.

Ở góc độ đó, TH đã vượt ra ngoài vai trò của một doanh nghiệp sản xuất sữa. Điều đáng ghi nhận là doanh nghiệp đã lựa chọn cạnh tranh bằng chất lượng, bằng công nghệ, bằng tiêu chuẩn quốc tế và bằng sự đầu tư nghiêm túc cho toàn bộ chuỗi giá trị. Những giá trị đó góp phần thay đổi cách nhìn của thị trường quốc tế đối với sản phẩm nông nghiệp và thực phẩm của Việt Nam, từ chỗ chủ yếu được biết đến như những sản phẩm sơ chế hoặc có giá trị gia tăng thấp sang những sản phẩm có chất lượng cao và có khả năng cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.

Theo tôi, đó cũng là con đường bền vững nhất để xây dựng uy tín quốc gia. Hình ảnh của một đất nước không thể được tạo dựng chỉ bằng những chiến dịch quảng bá, mà trước hết phải được khẳng định bằng những doanh nghiệp có khả năng làm chủ công nghệ, xây dựng thương hiệu, chinh phục những thị trường khó tính và tạo dựng niềm tin bằng chính chất lượng sản phẩm. Mỗi doanh nghiệp thành công sẽ góp thêm một phần vào “vốn uy tín” của quốc gia trên trường quốc tế.

Vì vậy, tôi cho rằng đóng góp của TH không chỉ nằm ở những con số về doanh thu hay xuất khẩu. Giá trị lớn hơn là doanh nghiệp đã góp phần chứng minh rằng doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn có thể tạo ra những sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, cạnh tranh bằng chất lượng và tri thức. Khi những doanh nghiệp như vậy ngày càng nhiều, hình ảnh của Việt Nam trong nền kinh tế toàn cầu cũng sẽ được nâng lên một cách thực chất và bền vững.

- Ở các nền kinh tế phát triển, niềm tin và văn hóa doanh nghiệp ngày càng được xem là một dạng “vốn” quan trọng. Với TH, bên cạnh đầu tư cho khoa học, công nghệ và quản trị, doanh nghiệp cũng đặc biệt đề cao sự chính trực, tận tâm, cống hiến, hài hòa lợi ích và trách nhiệm với cộng đồng. Theo ông, liệu chính những giá trị làm nên “phẩm hạnh doanh nghiệp” ấy có thể trở thành một dạng sức mạnh nội sinh và năng lực cạnh tranh trong dài hạn hay không?

PGS. TSKH. Võ Đại Lược: Trong nền kinh tế hiện đại, khi cạnh tranh ngày càng dựa nhiều hơn vào niềm tin và uy tín, phẩm hạnh của doanh nghiệp cũng trở thành một dạng vốn phát triển. Đó là nguồn lực vô hình nhưng có khả năng tạo ra những giá trị hữu hình và sức cạnh tranh lâu dài.

Nguồn lực ấy trước hết được hình thành từ người lãnh đạo. Chiến lược có thể được xây dựng bằng tri thức và năng lực quản trị, nhưng văn hóa doanh nghiệp lại được định hình từ hệ giá trị mà người lãnh đạo lựa chọn. Chính trực, trách nhiệm, giữ chữ tín, tinh thần phụng sự hay cách ứng xử với người lao động, đối tác và xã hội sẽ dần trở thành chuẩn mực trong mọi quyết định của doanh nghiệp. Vì vậy, muốn xây dựng một doanh nghiệp có tầm vóc và năng lực cạnh tranh bền vững, người lãnh đạo trước hết phải hội tụ cả tài và đức.

Khi tạo dựng được uy tín, doanh nghiệp sẽ dễ thu hút nhân tài, nhận được sự đồng hành của đối tác, sự tin cậy của người tiêu dùng và khả năng huy động các nguồn lực xã hội. Những giá trị như trung thực, minh bạch, tôn trọng cam kết hay hài hòa lợi ích vì thế không chỉ là chuẩn mực đạo đức, mà còn là những tài sản vô hình góp phần tạo nên năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Đây cũng là lý do vì sao nhiều doanh nghiệp hàng đầu thế giới có thể phát triển bền vững qua nhiều thế hệ. Điều tạo nên sức mạnh của họ không chỉ là thương hiệu hay công nghệ, mà là hệ giá trị đã trở thành một phần bản sắc của doanh nghiệp.

Với TH, tôi cho rằng doanh nghiệp đã kiên trì bồi đắp đồng thời hai nền tảng: Năng lực khoa học, công nghệ và một hệ giá trị lấy sự chính trực, tận tâm, trách nhiệm với cộng đồng cùng sự hài hòa lợi ích làm cốt lõi. Chính sự kết hợp ấy tạo nên điều mà tôi gọi là “phẩm hạnh doanh nghiệp”. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng dựa trên niềm tin và uy tín, đây là lợi thế mà doanh nghiệp khó có thể tạo dựng trong ngắn hạn, nhưng lại quyết định khả năng phát triển bền vững trong dài hạn.

- Thưa ông, nhìn lại lịch sử phát triển của nhiều nền kinh tế Đông Á như Nhật Bản, Hàn Quốc, có thể thấy mỗi giai đoạn bứt phá đều gắn với sự xuất hiện của những doanh nghiệp đầu đàn không chỉ tạo ra của cải mà còn mở đường cho một ngành sản xuất, thiết lập các chuẩn mực mới và góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Từ hành trình của TH, theo ông, doanh nghiệp này gợi mở điều gì về hình mẫu doanh nghiệp dân tộc mà Việt Nam cần xây dựng trong kỷ nguyên phát triển mới?

PGS. TSKH. Võ Đại Lược: Những doanh nghiệp có tầm vóc như Tập đoàn TH ở Việt Nam hiện nay chưa nhiều. Đặc biệt, một nữ doanh nhân có thể xây dựng và điều hành một doanh nghiệp quy mô lớn, hoạt động hiệu quả, phát triển bằng công nghệ cao và có tầm ảnh hưởng đối với cả một ngành như bà Thái Hương thì lại càng hiếm.

Tôi cho rằng, giá trị lớn nhất của TH nằm ở chỗ doanh nghiệp này đã tạo dựng được một năng lực sản xuất mới cho Việt Nam. Trước đây, chúng ta thường nghĩ nông nghiệp chủ yếu dựa vào đất đai, kinh nghiệm và lao động, nhưng TH đã chứng minh rằng nông nghiệp cũng có thể trở thành một ngành công nghiệp hiện đại nếu biết lấy khoa học, công nghệ, quản trị và con người làm nền tảng. Đó cũng chính là con đường mà nhiều quốc gia Đông Á đã lựa chọn để hình thành những doanh nghiệp dân tộc có sức cạnh tranh quốc tế.

Điều đáng nói hơn là TH còn góp phần mở đường cho cả một ngành sản xuất và nâng chuẩn của thị trường. Từ việc phát triển mô hình sữa tươi sạch quy mô công nghiệp, ứng dụng công nghệ cao, đến việc đặt ra những yêu cầu khắt khe hơn về chất lượng sản phẩm, truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm và dinh dưỡng, TH đã góp phần thay đổi cách thị trường nhìn nhận về giá trị của sản phẩm sữa. Khi một doanh nghiệp tiên phong thiết lập những chuẩn mực mới, các doanh nghiệp khác cũng buộc phải đổi mới để cạnh tranh. Đó là sự lan tỏa có ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi của chính doanh nghiệp.

Điều tôi đánh giá cao ở bà Thái Hương là bà không chỉ xây dựng một doanh nghiệp để kinh doanh, mà còn xây dựng một hệ thống tạo ra tri thức, công nghệ và những chuẩn mực mới. Bà quy tụ chuyên gia hàng đầu thế giới, tiếp thu công nghệ tiên tiến nhưng không dừng ở việc nhập khẩu công nghệ, mà từng bước làm chủ, đào tạo đội ngũ người Việt và hình thành một mô hình sản xuất hiện đại ngay trên chính đất nước mình. Đó mới là giá trị bền vững của một doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, một phẩm chất rất quan trọng của doanh nghiệp dân tộc là phải theo đuổi những chiến lược dài hạn, dám đầu tư vào những lĩnh vực nền tảng và sẵn sàng giải quyết những bài toán lớn của quốc gia thay vì chỉ hướng tới lợi nhuận trước mắt. Tôi cho rằng TH là một ví dụ khá tiêu biểu cho cách tiếp cận đó.

Theo tôi, một doanh nghiệp dân tộc không phải chỉ là doanh nghiệp của người Việt, mà phải là doanh nghiệp tạo ra năng lực mới cho quốc gia. Doanh nghiệp ấy phải góp phần nâng cao trình độ công nghệ, nâng cao năng suất lao động, xây dựng thương hiệu Việt Nam và đủ sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Tôi cũng rất tâm đắc với triết lý mà bà Thái Hương nhiều lần nhấn mạnh: Đặt lợi ích riêng của doanh ngh_iệp trong lợi ích chung của quốc gia, không theo đuổi mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận mà hướng tới hài hòa lợi ích giữa doanh nghiệp, người tiêu dùng, người nông dân và xã hội. Chính cách tiếp cận đó đã tạo nên một căn tính phát triển khác biệt của TH ngay từ những ngày đầu.

Trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, Việt Nam rất cần nhiều doanh nghiệp như vậy. Chúng ta không chỉ cần những doanh nghiệp lớn về quy mô, mà cần những doanh nghiệp có tầm nhìn dài hạn, biết đầu tư cho khoa học, công nghệ, con người và sẵn sàng giải quyết những bài toán lớn của quốc gia. Khi một doanh nghiệp tạo ra được năng lực cạnh tranh mới cho đất nước, doanh nghiệp đó đã vượt ra khỏi vai trò của một chủ thể kinh doanh để trở thành một động lực của sự phát triển quốc gia.

- Theo ông, một quốc gia muốn bứt phá trong thời đại ngày nay cần có những doanh nghiệp tiên phong dẫn đầu mang những phẩm chất nào? Nhìn từ hành trình của TH, đâu là những yếu tố giúp một doanh nghiệp vừa có khả năng dẫn dắt thị trường trong nước và vươn tầm quốc tế?

PGS. TSKH. Võ Đại Lược: Nhìn vào kinh nghiệm của Nhật Bản, Hàn Quốc hay nhiều nền kinh tế phát triển, có thể thấy doanh nghiệp đầu đàn không phải là doanh nghiệp lớn nhất về quy mô, mà là doanh nghiệp có khả năng mở ra một hướng phát triển mới cho nền kinh tế. Họ không đi theo thị trường, mà đi trước thị trường; không chỉ tạo ra sản phẩm, mà còn tạo ra công nghệ, phương thức quản trị, tiêu chuẩn chất lượng và những chuẩn mực cạnh tranh mới.

Chính vì vậy, một doanh nghiệp đầu đàn luôn có ba phẩm chất rất quan trọng: Tầm nhìn dài hạn, năng lực đổi mới sáng tạo và khả năng tổ chức, huy động các nguồn lực để tạo ra giá trị mới. Trong đó, năng lực quản trị con người có ý nghĩa đặc biệt. Một doanh nghiệp muốn đi xa phải biết phát hiện, trọng dụng và trao quyền cho người tài. Không phải doanh nhân nào cũng làm được điều đó. Ở Việt Nam, số doanh nghiệp thực sự có chiến lược thu hút chuyên gia giỏi, mạnh dạn thuê những nhà quản lý chuyên nghiệp, giám đốc, tổng giám đốc điều hành và tạo điều kiện để họ phát huy năng lực vẫn còn rất ít. Theo tôi, đây lại là một trong những điểm nổi bật của TH và bà Thái Hương.

Khi hội tụ được những phẩm chất ấy, doanh nghiệp không chỉ phát triển cho riêng mình mà còn tạo ra tác động lan tỏa đối với cả một ngành, từ công nghệ, nguồn nhân lực, chuỗi cung ứng đến thị trường. Đó mới là giá trị lớn nhất của một doanh nghiệp đầu đàn.

Nhìn vào TH có thể thấy khá rõ điều đó. Ngay từ khi đầu tư vào ngành sữa, doanh nghiệp đã không lựa chọn cách phát triển theo lối mòn mà xây dựng một mô hình hoàn toàn khác, dựa trên khoa học, công nghệ và quản trị hiện đại. Điều tôi đánh giá cao là bà Thái Hương không chỉ có tầm nhìn mà còn biết quy tụ đội ngũ chuyên gia hàng đầu trong và ngoài nước, mạnh dạn trao quyền cho những người có năng lực quản trị và chuyên môn. Chính cách dùng người ấy đã giúp TH nhanh chóng làm chủ công nghệ, vận hành những dự án quy mô lớn và hiện thực hóa nhiều mục tiêu tưởng như không thể.

Quan trọng hơn, TH không chỉ tạo dựng thành công cho riêng mình mà còn góp phần thay đổi cách thị trường nhìn nhận về nông nghiệp và ngành sữa. Từ mô hình sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc đến yêu cầu về dinh dưỡng và an toàn thực phẩm, nhiều chuẩn mực mới đã được hình thành và lan tỏa. Khi doanh nghiệp tiên phong nâng chuẩn thị trường, các doanh nghiệp khác cũng buộc phải đổi mới để thích ứng và cạnh tranh.

Theo tôi, đó mới là dấu hiệu rõ nhất để nhận diện một doanh nghiệp đầu đàn. Giá trị của họ không nằm ở quy mô doanh thu hay thị phần, mà ở khả năng tạo ra những thay đổi mang tính cấu trúc đối với một ngành kinh tế. Khi một doanh nghiệp có thể mở đường cho một ngành sản xuất mới, nâng cao năng lực cạnh tranh của cả ngành và thúc đẩy các chủ thể khác cùng phát triển, doanh nghiệp đó đã vượt lên khỏi vai trò của một chủ thể kinh doanh thông thường để trở thành lực lượng dẫn dắt sự phát triển của nền kinh tế.

- Nếu doanh nghiệp đầu đàn là lực lượng mở đường cho những ngành kinh tế mới và tạo dựng năng lực cạnh tranh quốc gia, thì theo ông, Nhà nước cần đóng vai trò như thế nào để khuyến khích ngày càng nhiều doanh nghiệp như TH dám đầu tư dài hạn, đổi mới sáng tạo và theo đuổi những lĩnh vực có ý nghĩa chiến lược đối với đất nước?

PGS. TSKH. Võ Đại Lược: Kinh nghiệm của nhiều quốc gia thành công cho thấy, Nhà nước không thể thay doanh nghiệp tạo ra thị trường hay đổi mới sáng tạo, nhưng Nhà nước có thể kiến tạo những điều kiện để doanh nghiệp phát huy tối đa năng lực của mình. Một nền kinh tế muốn phát triển nhanh và bền vững không chỉ cần những doanh nghiệp giỏi, mà còn cần một mô hình quản trị quốc gia biết khơi dậy và nuôi dưỡng tinh thần tiên phong của khu vực doanh nghiệp.

Tôi rất đồng tình với chủ trương của Đảng và Nhà nước hiện nay khi xác định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế. Đây là sự thay đổi rất đáng ghi nhận về mặt tư duy, đồng thời mở ra cơ hội để khu vực doanh nghiệp tư nhân phát huy mạnh mẽ hơn vai trò của mình trong đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất và tạo dựng những ngành kinh tế mới.

Theo tôi, vai trò của Nhà nước kiến tạo trước hết là xây dựng một môi trường cạnh tranh bình đẳng, nơi mọi doanh nghiệp đều có cơ hội phát triển dựa trên năng lực, hiệu quả và khả năng đổi mới sáng tạo, thay vì dựa trên lợi thế về thành phần kinh tế hay những ưu đãi mang tính đặc quyền. Khi doanh nghiệp cạnh tranh bằng năng lực thực chất, những doanh nghiệp tiên phong sẽ có điều kiện vươn lên và tạo ra giá trị lan tỏa cho toàn bộ nền kinh tế.

Từ nguyên tắc đó, theo tôi, cách thiết kế chính sách cũng cần thay đổi. Chính sách phát triển không nên dựa trên sự phân biệt giữa các thành phần kinh tế, mà nên hướng tới những lĩnh vực tạo ra giá trị chiến lược cho đất nước. Những doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, nông nghiệp hiện đại, chuyển đổi xanh hay phát triển các vùng còn nhiều khó khăn đều cần được khuyến khích trên cùng một nguyên tắc. Có như vậy, nguồn lực xã hội mới được phân bổ vào những lĩnh vực tạo ra giá trị gia tăng cao và năng lực cạnh tranh dài hạn cho nền kinh tế.

Khi các doanh nghiệp được tiếp cận cơ hội phát triển trên cơ sở bình đẳng và cạnh tranh bằng năng lực, khu vực kinh tế tư nhân sẽ có điều kiện phát huy đầy đủ tiềm năng, từ đó xuất hiện ngày càng nhiều doanh nghiệp có quy mô, trình độ và năng lực cạnh tranh quốc tế. Đó mới là nền tảng để Việt Nam hình thành thêm nhiều doanh nghiệp đầu đàn, đủ sức mở đường cho những ngành kinh tế mới và tạo dựng những năng lực phát triển mới cho đất nước.

Khi một doanh nghiệp có tầm nhìn dài hạn được tạo điều kiện để phát huy năng lực, giá trị mang lại không chỉ là sự phát triển của chính doanh nghiệp, mà còn là sự hình thành những ngành sản xuất mới, sự lan tỏa của công nghệ, tri thức, nguồn nhân lực và các chuẩn mực phát triển tiên tiến. Theo tôi, đó mới là mục tiêu cao nhất của mô hình Nhà nước kiến tạo.

- Thực tiễn cho thấy, những lĩnh vực có ý nghĩa chiến lược như nông nghiệp công nghệ cao, công nghệ hay hạ tầng đều đòi hỏi chu kỳ đầu tư rất dài, nguồn lực lớn và mức độ rủi ro cao. Từ kinh nghiệm đầu tư quốc tế, Anh hùng Lao động Thái Hương nhiều lần nhấn mạnh rằng chính sách hỗ trợ đầu tư cần ổn định, nhất quán, không thay đổi đột ngột và không hồi tố. Theo ông, sự ổn định và khả năng dự báo của chính sách có ý nghĩa như thế nào đối với việc nuôi dưỡng những dự án đầu tư dài hạn và hình thành các doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh quốc tế?

PGS. TSKH. Võ Đại Lược: Đối với những dự án đầu tư dài hạn, điều doanh nghiệp cần nhất là niềm tin vào sự ổn định của môi trường chính sách. Những lĩnh vực có ý nghĩa chiến lược như nông nghiệp công nghệ cao, công nghệ hay hạ tầng đều đòi hỏi quá trình tích lũy rất dài về vốn, công nghệ, nhân lực và thị trường. Nếu trong quá trình đó chính sách thay đổi liên tục hoặc thiếu khả năng dự báo, doanh nghiệp sẽ rất khó xây dựng chiến lược dài hạn và càng khó kiên trì theo đuổi những dự án có nhiều rủi ro.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, những quốc gia thành công trong công nghiệp hóa và hiện đại hóa đều duy trì được tính nhất quán của chính sách trong thời gian dài. Chính phủ có thể điều chỉnh công cụ thực hiện cho phù hợp với bối cảnh mới, nhưng mục tiêu phát triển và các nguyên tắc cốt lõi của chính sách hầu như không thay đổi. Chính sự ổn định đó tạo ra niềm tin để doanh nghiệp yên tâm đầu tư, tích lũy công nghệ, đào tạo nhân lực và xây dựng những chuỗi giá trị có sức cạnh tranh quốc tế.

Theo tôi, khả năng dự báo của chính sách cũng rất quan trọng. Doanh nghiệp không đòi hỏi chính sách phải bất biến bởi nền kinh tế luôn vận động. Điều họ cần là mọi thay đổi đều có lộ trình rõ ràng, được tham vấn đầy đủ, có thời gian chuyển tiếp hợp lý và đặc biệt không hồi tố đối với những quyết định đầu tư đã được thực hiện trên cơ sở pháp luật hiện hành. Đây là nguyên tắc rất quan trọng để bảo đảm niềm tin của nhà đầu tư.

Ở góc độ kinh tế học, niềm tin cũng là một loại vốn. Khi doanh nghiệp tin tưởng vào thể chế, họ sẵn sàng đầu tư nhiều hơn cho nghiên cứu và phát triển, công nghệ, vùng nguyên liệu, đào tạo nhân lực hay xây dựng thương hiệu. Ngược lại, nếu rủi ro chính sách quá lớn, doanh nghiệp sẽ có xu hướng lựa chọn những dự án ngắn hạn, thu hồi vốn nhanh thay vì đầu tư vào những lĩnh vực có ý nghĩa chiến lược đối với tương lai của đất nước.

- Mỗi doanh nhân đều có ước mơ và hoài bão, nhưng Anh hùng Lao động Thái Hương cho rằng những ước mơ ấy phải được hun đúc thành khát vọng và đặt trong khát vọng chung của dân tộc. Theo ông, sự gặp gỡ giữa khát vọng của doanh nhân và khát vọng phát triển quốc gia có ý nghĩa như thế nào đối với việc tạo ra những doanh nghiệp lớn, những ngành kinh tế mạnh và những bước đột phá của đất nước?

PGS. TSKH. Võ Đại Lược: Lịch sử phát triển của nhiều quốc gia cho thấy, những bước bứt phá lớn thường bắt đầu khi khát vọng của doanh nhân hòa vào khát vọng của dân tộc. Khi đó, doanh nghiệp không chỉ tạo ra của cải cho chính mình mà còn góp phần mở rộng năng lực phát triển của quốc gia, từ năng lực sản xuất, năng lực công nghệ đến sức cạnh tranh của cả nền kinh tế.

Điều đáng trân trọng ở Anh hùng Lao động Thái Hương là đã lựa chọn con đường phát triển theo tinh thần đó. Mục tiêu của TH không dừng ở việc xây dựng một doanh nghiệp thành công, mà hướng tới giải quyết những vấn đề có ý nghĩa lâu dài đối với đất nước như phát triển ngành sữa tươi sạch, nâng cao dinh dưỡng, cải thiện tầm vóc người Việt, thúc đẩy nông nghiệp công nghệ cao và nông nghiệp xanh. Khi lợi ích của doanh nghiệp gắn kết với lợi ích quốc gia, mỗi bước phát triển của doanh nghiệp cũng đồng thời trở thành một đóng góp cho sự phát triển của đất nước.

Theo tôi, đó cũng là điểm khác biệt giữa một doanh nhân “thành đạt” và một doanh nhân “có tầm vóc”. Doanh nhân “thành đạt” tạo dựng một doanh nghiệp lớn; còn doanh nhân “có tầm vóc” góp phần tạo dựng những năng lực mới cho quốc gia. Họ không chỉ tìm kiếm cơ hội trên thị trường, mà còn nhìn thấy những nhu cầu phát triển của đất nước và biến những nhu cầu ấy thành động lực đổi mới sáng tạo, thành những ngành kinh tế mới và những giá trị có thể được kế thừa qua nhiều thế hệ.

Khi ngày càng có nhiều doanh nhân mang trong mình khát vọng như vậy, Việt Nam sẽ không chỉ có thêm những doanh nghiệp mạnh, mà còn hình thành được những ngành kinh tế có năng lực cạnh tranh quốc tế, những thương hiệu mang tầm quốc gia và một nền kinh tế phát triển bằng chính nội lực của mình.

- Nếu phải khái quát giá trị lớn nhất mà Anh hùng Lao động Thái Hương và Tập đoàn TH đã đóng góp cho đất nước, theo ông, đó là việc tạo dựng một thương hiệu lớn, kiến tạo một mô hình phát triển mới, xây dựng những nền tảng lâu dài cho con người Việt Nam, hay truyền cảm hứng về một thế hệ doanh nhân biết nâng tầm khát vọng cá nhân hòa cùng khát vọng quốc gia?

PGS. TSKH. Võ Đại Lược: Tôi cho rằng, tất cả những giá trị ấy đều có thể nhìn thấy trong hành trình của Anh hùng Lao động Thái Hương và Tập đoàn TH. Nhưng nếu phải khái quát bằng một ý, thì đó là việc bà đã khẳng định một điều rất căn bản: Con đường phát triển của doanh nghiệp và con đường phát triển của quốc gia có thể gặp nhau trên cùng một lý tưởng phụng sự.

Một nền kinh tế chỉ có thể phát triển bền vững khi ngày càng có nhiều doanh nghiệp coi lợi ích của quốc gia cũng là lợi ích lâu dài của chính mình. Khi doanh nghiệp lựa chọn đầu tư vào những lĩnh vực tạo ra giá trị cho xã hội, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế và góp phần giải quyết những vấn đề lớn của đất nước, thì sự lớn mạnh của doanh nghiệp cũng đồng thời làm gia tăng nội lực quốc gia. Đó là mối quan hệ cùng phát triển, chứ không phải sự đánh đổi giữa lợi ích doanh nghiệp và lợi ích xã hội.

Câu chuyện phát triển của TH phản ánh khá rõ tinh thần ấy. Thành công của doanh nghiệp không chỉ được đo bằng quy mô hay hiệu quả kinh doanh, mà còn bằng những giá trị doanh nghiệp tạo ra cho nền nông nghiệp Việt Nam, cho sức khỏe cộng đồng, cho chất lượng nguồn nhân lực và cho một mô hình phát triển bền vững. Chính vì vậy, mỗi bước phát triển của TH cũng trở thành một đóng góp cho sự phát triển của đất nước.

Có lẽ, đó cũng là ý nghĩa sâu xa nhất danh hiệu Anh hùng Lao động của bà Thái Hương. Danh hiệu ấy trước hết tôn vinh một nhà quản trị xuất sắc, người có đủ tầm nhìn, bản lĩnh và năng lực để biến những ý tưởng lớn thành một doanh nghiệp lớn mạnh, tạo ra những giá trị thực chất cho nền kinh tế và đời sống xã hội.

Nhưng giá trị của một người anh hùng không chỉ dừng lại ở đó. Điều làm nên tầm vóc của họ là biết đặt khát vọng của doanh nghiệp trong khát vọng lớn hơn của đất nước; biết biến thành quả của riêng mình thành giá trị chung của cộng đồng, biến sức mạnh của doanh nghiệp thành sức mạnh của quốc gia. Khi một người vừa kiến tạo thành công cho doanh nghiệp, vừa góp phần kiến tạo những giá trị bền vững cho xã hội và dân tộc, tôi cho rằng đó chính là phẩm chất “anh hùng”.

- Qua những phân tích của PGS. TSKH. Võ Đại Lược, có thể thấy hành trình của Anh hùng Lao động Thái Hương và Tập đoàn TH không chỉ là câu chuyện phát triển của một doanh nghiệp, mà còn là hành trình kiến tạo những giá trị mới cho đất nước. Khi doanh nghiệp lựa chọn giải quyết những vấn đề nền tảng của quốc gia - từ dinh dưỡng, nông nghiệp công nghệ cao, khoa học, dữ liệu đến phát triển con người thì mỗi bước phát triển của doanh nghiệp cũng đồng thời trở thành một đóng góp cho sự phát triển của đất nước.

Xin trân trọng cảm ơn PGS. TSKH. Võ Đại Lược đã dành thời gian, tâm huyết và những chia sẻ sâu sắc với Reatimes. Những góc nhìn của ông không chỉ giúp làm rõ hơn tầm vóc của Anh hùng Lao động Thái Hương và Tập đoàn TH, mà còn gợi mở một thông điệp có ý nghĩa đối với cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam: Giá trị bền vững nhất của doanh nghiệp không chỉ nằm ở những thành tựu doanh nghiệp tạo dựng cho mình, mà còn ở khả năng góp phần tạo dựng những năng lực phát triển mới và tương lai của đất nước./.